Wyszukaj

Jak szukać?»

20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin zmiany formy opodatkowania na 2017 r. przez podatników PIT prowadzących działalność gospodarczą20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin wyboru/rezygnacji z kwartalnego ryczałtu ewidencjonowanego20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin wyboru/rezygnacji z ustalania przychodu z wpłat na poczet dostaw towarów i usług20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin złożenia PIT-6 na 2017 r.20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin wyboru na 2017 r. podatku liniowego przez podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej23 stycznia 2017 r. (poniedziałek) mija ostateczny termin zawiadomienia o zaprowadzeniu podatkowej księgiLimit przychodów za 2016 r. uprawniający do ryczałtu ewidencjonowanego w 2017 r. wynosi 1.074.400 zł (czytaj)
Zamknij
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Składki, zasiłki, emerytury  »  Zasiłki i inne świadczenia  »   Świadczenia pielęgnacyjne przy niepełnosprawności rodzica
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Świadczenia pielęgnacyjne przy niepełnosprawności rodzica

Gazeta Podatkowa nr 53 (1303) z dnia 4.07.2016
Bożena Dziuba

Jeżeli matka lub ojciec dziecka rezygnują z pracy zarobkowej, aby zaopiekować się niepełnosprawnym dzieckiem, przysługuje im prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdarza się jednak, że również rodzic posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Czy to wyklucza jego uprawnienia do świadczenia, mimo że sprawuje on opiekę nad dzieckiem?

Uprawnieni do świadczenia

Ze świadczenia pielęgnacyjnego może korzystać:

1) matka lub ojciec,

2) opiekun faktyczny dziecka,

3) osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) inne osoby, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Należne jest ono, jeżeli wskazane wyżej osoby nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przy czym osobom wymienionym w pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie wówczas, gdy:

  • rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz
     
  • nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i jednocześnie
     
  • nie ma opiekuna prawnego dziecka lub osoby będącej rodziną zastępczą spokrewnioną albo legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stanowi o tym art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która jednocześnie w ust. 1b przywołanego art. 17 precyzuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

  • nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
     
  • w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.


Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w 2016 r. wynosi 1.300 zł miesięcznie.

Niepełnosprawność rodzica

Znaczny stopień niepełnosprawności rodzica dziecka wymagającego opieki może zatem stanowić jedną z przesłanek przyznania tego świadczenia innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, o ile oczywiście same nie mają orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności i nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą.

Jeśli jednak rodzic, mimo swej niepełnosprawności, jest w stanie opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem i - co ważne - opiekę tę sprawuje, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie powinno być przeszkodą w uzyskaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczność ta nie została bowiem wymieniona w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określającym przypadki, w jakich świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje (patrz ramka).

Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 1024/14. Zdaniem Sądu, wyłączenie możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, zawarte w punkcie 4 ust. 1 art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odnosi się tylko do osób wymienionych w tym punkcie, tj. do innych osób (niż matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną), na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny.

Przyczyna rezygnacji z pracy

Zdarza się jednak, jak sygnalizują nasi Czytelnicy, że dla organu właściwego istotne jest, z jakiego powodu np. matka dziecka, wobec której orzeczono niepełnosprawność w stopniu znacznym, rezygnuje z pracy zarobkowej lub jej nie podejmuje, tj. czy decyduje się na to wyłącznie w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, czy też przyczyną niepodejmowania pracy są względy zdrowotne (np. przebywanie na zasiłku chorobowym lub świadczeniu rehabilitacyjnym za okres po ustaniu zatrudnienia). W tym drugim przypadku następuje odmowa prawa do świadczenia, mimo że niepełnosprawny rodzic zapewnia opiekę swojemu dziecku i to bez pomocy osób trzecich.

Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1363/15 stwierdził, że wynikająca z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności niezdolność do podjęcia pracy wraz z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwiają uzyskanie przez opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich może to powodować, że pomimo sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem rodzic z racji swej niepełnosprawności zostanie wykluczony z systemu wsparcia. Sytuacja ta w ocenie Rzecznika jest nie do zaakceptowania, stąd jego wystąpienie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o rozważenie modyfikacji wskazanych rozwiązań prawnych (źródło: www.rpo.gov.pl).

Okoliczności uniemożliwiające przyznanie lub pozbawiające prawa do świadczenia pielęgnacyjnego
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m.in., jeżeli:
» osoba sprawująca opiekę
ma ustalone prawo do:
- emerytury lub renty,
- renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego,
- renty socjalnej,
- zasiłku stałego,
- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
- zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego,
- specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
» osoba wymagająca opieki:
- pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- została umieszczona w:
rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej,
rodzinnym domu dziecka albo
placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
» na osobę wymagającą opieki:
- inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury,
- jest ustalone prawo do:
dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
specjalnego zasiłku opiekuńczego,
świadczenia pielęgnacyjnego lub
zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
- inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Zasiłki i inne świadczenia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60