Wyszukaj

Jak szukać?»

2 maja 2017 r. (wtorek) mija termin złożenia do US zeznań: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39 oraz oświadczenia PIT-OP za 2016 r.
Zamknij
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Prawo do wynagrodzenia za "opiekuńcze" przerwy w pracy
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Prawo do wynagrodzenia za "opiekuńcze" przerwy w pracy

Gazeta Podatkowa nr 100 (1350) z dnia 15.12.2016
Ewa Madejek

Przepisy z zakresu prawa pracy przewidują liczne uprawnienia związane z rodzicielstwem. Z tego tytułu pracownicy mogą np. korzystać corocznie z płatnego zwolnienia na dziecko do lat 14 w wymiarze 2 dni lub 16 godzin. Natomiast jedną z form ochrony macierzyństwa jest zagwarantowanie pracownicy karmiącej dziecko piersią przerw na karmienie, które są wliczane do czasu pracy. Przerwy te mają charakter odpłatny.

Przerwy na karmienie

Pracownica może korzystać z przerw na karmienie dziecka piersią w wymiarze określonym w art. 187 K.p. Przepis ten uzależnia długość przerw na karmienie od dobowego wymiaru czasu pracy pracownicy karmiącej dziecko piersią. Zgodnie z tym przepisem przysługują jej następujące przerwy w pracy:

  • gdy czas pracy w danej dobie jest dłuższy niż 6 godzin - pracownicy przysługują dwie półgodzinne przerwy,
     
  • jeżeli czas pracy w danej dobie jest dłuższy niż 6 godzin, a pracownica karmi więcej niż jedno dziecko - przysługują jej dwie przerwy po 45 minut każda,
     
  • w razie wykonywania pracy w wymiarze od 4 do 6 godzin dziennie - pracownicy w zależności od liczby karmionych dzieci przysługuje odpowiednio jedna półgodzinna bądź jedna 45-minutowa przerwa w pracy,
     
  • gdy czas pracy pracownicy jest krótszy niż 4 godziny dziennie - nie nabywa ona prawa do przerwy na karmienie piersią.

Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie, wtedy będzie ona mogła skorzystać z jednej godzinnej lub odpowiednio półtoragodzinnej przerwy na karmienie.

Z art. 187 § 1 K.p. wynika, że przerwy na karmienie wliczane są do czasu pracy. Oznacza to, że za czas ich trwania pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Obliczanie wynagrodzenia

Zasady wynagradzania za czas zwolnień od pracy reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. nr 62, poz. 289 ze zm.). Jak wynika z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop. Przy czym składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy. W przytoczonej regulacji ustawodawca odniósł się do dwóch przypadków, w których praca nie była świadczona: zwolnienia od pracy i okresu niewykonywania pracy.

Kodeks pracy stanowi, że do zwolnień z pracy, za czas których pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, zalicza się np. zwolnienie na poszukiwanie pracy (art. 37 § 1 K.p.), zwolnienie na czas niezbędny, aby punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia przez pracownika podnoszącego kwalifikacje zawodowe z inicjatywy lub za zgodą pracodawcy (art. 1031 § 2 pkt 2 K.p.) czy z tytułu wychowywania dziecka do lat 14. Ponadto także tzw. okolicznościowe zwolnienia z pracy, określone w § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1632), uprawniają pracownika do zachowania prawa do wynagrodzenia. Zalicza się do nich np. zwolnienie na ślub pracownika lub z tytułu urodzenia się jego dziecka.

Z kolei okresem niewykonywania pracy, za który pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, jest np. czas przeprowadzania badań okresowych lub kontrolnych (art. 229 § 3 K.p.).

Przerw w pracy na karmienie dziecka piersią nie zaliczono ani do zwolnień z pracy, ani do okresów niewykonywania pracy. Z art. 187 § 1 K.p. wynika jednak wprost, że są one traktowane na równi z okresem wykonywania pracy i wynagradzane tak jak praca.

Zwolnienie na dziecko do lat 14

Przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia na dziecko do lat 14, kiedy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy określaniu wynagrodzenia za urlop. Jednakże składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy. Tak stanowi § 5 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy. Oznacza to, że w wynagrodzeniu za zwolnienie z tytułu wychowywania dziecka do lat 14 należy uwzględnić stałe jednomiesięczne składniki w wysokości należnej w miesiącu korzystania przez pracownika ze zwolnienia. Ponadto trzeba uwzględnić też składniki o charakterze zmiennym za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, przyjmując je z miesiąca wystąpienia zwolnienia na dziecko. Natomiast należy pominąć składniki za okresy dłuższe niż miesiąc. Dzielnikiem do obliczenia stawki godzinowej powinna być liczba godzin przepracowanych w miesiącu udzielenia zwolnienia.

Przykład

Pracownicy w firmie są zatrudnieni na różnych stanowiskach i opłacani albo stałą stawką miesięczną, albo płacą akordową. Pracownice korzystające z przerw na karmienie dziecka piersią opłacane stałą stawką miesięczną, które przepracowały pełny miesiąc, powinny otrzymać wynagrodzenie w pełnej stawce miesięcznej. Pracownice, które otrzymują wynagrodzenie akordowe, za czas przerw na karmienie dziecka piersią powinny otrzymać wypracowane wynagrodzenie akordowe oraz wynagrodzenie wynikające z przemnożenia stawki za godzinę wynagrodzenia akordowego w danym miesiącu i liczby godzin nieprzepracowanych ze względu na przerwy na karmienie zaliczone do czasu pracy. W przeciwnym przypadku przerwy na karmienie osób wynagradzanych akordowo nie zostałyby opłacone.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Umowy i płace - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60