Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawnik radzi  »  Spadki i darowizny  »   Błędna informacja o wartości spadku
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Błędna informacja o wartości spadku

Gazeta Podatkowa nr 76 (1326) z dnia 22.09.2016
Dawid Szwarc

Postanowiłam odrzucić spadek po mamie. Rodzeństwo, które z mamą mieszkało w domu rodzinnym, podjęło odmienną decyzję. Moja była podyktowana m.in. informacjami, które otrzymałam właśnie od pozostałych spadkobierców w sprawie rzekomego zadłużenia mamy. Później okazało się, że majątek mamy nie jest wcale mały i aktywa zdecydowanie przewyższają wartość długów. Chcę cofnąć swoją decyzję i dziedziczyć wraz z rodzeństwem. Czy będzie to możliwe?

Zasadniczo nie. Spadkobierca ma sześć miesięcy licząc od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku na to, żeby ostatecznie zdecydować czy i jak spadek przyjmuje, czy też decyduje się na jego odrzucenie. Stosowne oświadczenie składa się w sądzie bądź u notariusza. Przepis wprost stanowi, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie może być odwołane. Stanowi o tym art. 1018 § 2 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.).

Od powyższej reguły przewiduje się wyjątek. Przyznaje się bowiem prawo do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia spadkowego bądź złożonego pod wpływem błędu, bądź pod wpływem groźby oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. W sprawie opisanej w pytaniu w grę wchodzi ewentualne powołanie się na błąd. W myśl stanowiska doktryny i orzecznictwa błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku, pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustaleniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego. Tym samym poprzestanie na pozbawionym jakichkolwiek konkretnych podstaw przypuszczeniu, dotyczącym stanu majątku spadkowego, nie może być uznane za błąd istotny, lecz za lekkomyślność. Jeśli taką postawę przyjął spadkobierca, który nie podjął wysiłku, aby zweryfikować stan majątku spadkodawcy, wówczas taka okoliczność nie może być jednak uznana za podstawę uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli na podstawie przepisów o wadach oświadczenia woli. Nie będzie też błędem prawnie doniosłym złożenie oświadczenia pod wpływem wadliwych, błędnych pobudek czy motywów (np. że spadkobierca sądził, że drugi spadkobierca jest osobą mało majętną - co okazało się nieprawdą - i z tego powodu odrzucił spadek, by ten otrzymał większą część majątku).

W sytuacji gdy spadkobierca uzyskał zapewnienie od innych osób o stanie majątku, tzn. podjął się trudu działania i w tych okolicznościach otrzymał błędne dane, można byłoby starać się uchylić od skutków oświadczenia powołując się na wspomniany błąd (gdyby przykładowo okazało się, że duży dług spadkowy w ogóle nie istnieje, gdyż został przez spadkodawcę spłacony). Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia musi nastąpić przed sądem.

Spadki i darowizny - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60