Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  VAT i akcyza  »   VAT od usług gastronomicznych
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

VAT od usług gastronomicznych

Gazeta Podatkowa nr 35 (1389) z dnia 2.05.2017
Aleksandra Węgielska

Podstawową stawką VAT jest 23%. Jednak niektóre towary czy usługi podlegają opodatkowaniu stawkami preferencyjnymi - 8%, 5%, 0%, inne są natomiast zwolnione z opodatkowania. Preferencyjną 8% stawką VAT opodatkowane są usługi związane z wyżywieniem, jednak z pewnymi wyjątkami.

Usługi związane z wyżywieniem

Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych, zwanego rozporządzeniem w sprawie obniżonych stawek VAT, 8% stawkę stosuje się dla towarów i usług wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Pod poz. 7 tego załącznika wymienione zostały usługi związane z wyżywieniem (PKWiU ex 56), z wyłączeniem sprzedaży:

1) napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%,

2) napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%,

3) napojów, przy przygotowaniu których jest wykorzystywany napar z kawy lub herbaty, niezależnie od udziału procentowego tego naparu w przygotowywanym napoju,

4) napojów bezalkoholowych gazowanych,

5) wód mineralnych,

6) innych towarów w stanie nieprzetworzonym opodatkowanych 23% stawką VAT.

Na katalog usług związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56) składają się:

1) usługi restauracji i pozostałych placówek gastronomicznych,

2) usługi przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (katering),

3) pozostałe usługi gastronomiczne,

4) usługi przygotowywania i podawania napojów.

Natomiast 5% stawką VAT opodatkowane są gotowe posiłki i dania sklasyfikowane w PKWiU ex 10.85.1, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2% (art. 41 ust. 2a ustawy o VAT i poz. 28 załącznika nr 10 do tej ustawy).

Dział 10.85.1 - "Gotowe posiłki i dania" obejmuje m.in.: gotowe posiłki i dania na bazie mięsa, ryb, warzyw, wyrobów mącznych oraz pozostałe gotowe posiłki i dania włączając pizzę zamrożoną.


Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług dostępna jest w serwisie www.klasyfikacje.gofin.pl.


Z objaśnień do PKWiU wynika, że klasa 10.85 obejmuje gotowe (tj. przygotowane, przyprawione i ugotowane) posiłki i dania, zamrożone lub pakowane próżniowo lub w puszkach, składające się co najmniej z dwóch różnych składników (z wyłączeniem przypraw), które zwykle są pakowane i etykietowane z przeznaczeniem na sprzedaż, w tym dania regionalne i narodowe. Natomiast klasa ta nie obejmuje m.in. usług przygotowywania posiłków do bezpośredniego spożycia, sklasyfikowanego w odpowiednich podklasach działu 56.

Stawka VAT na sprzedaż posiłków i dań przez placówki gastronomiczne

Minister Finansów w interpretacji ogólnej z dnia 24 czerwca 2016 r., nr PT1.050.3.2016.156, wyjaśnił, że dla uznania, czy dana czynność będzie zaliczona do klasy PKWiU 10.85 "Gotowe posiłki i dania", czy do działu PKWiU 56 "Usługi związane z wyżywieniem" istotne jest, czy oferowane produkty są w pełni przyrządzone i serwowane jako posiłek gotowy do bezpośredniego spożycia, czy też nie są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji. Fakt oferowania tych produktów osobno bądź w zestawach (np. kanapka mięsna, frytki razem z napojem, czy też tortilla, pieczone ziemniaki razem z napojem) nie ma wpływu na sposób klasyfikacji. Nie ma też znaczenia, czy w punkcie sprzedaży znajdują się stoliki, krzesła, sztućce, a produkty są spożywane na miejscu, czy na wynos.

Zdaniem resortu posiłki sprzedawane przez różnego rodzaju placówki gastronomiczne, które są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji, nie mogą korzystać z 5% stawki VAT na podstawie art. 41 ust. 2a w związku z poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy o VAT, ponieważ nie są klasyfikowane w grupowaniu PKWiU 10.85.1. Produkty takie, co do zasady, są opodatkowane 8% stawką podatku na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 w związku z poz. 7 załącznika do rozporządzenia w sprawie obniżonych stawek VAT, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w tej pozycji załącznika, do których ma zastosowanie 23% stawka VAT.

Na sposób opodatkowania tych produktów (wysokość stawki podatku) nie ma zatem wpływu to, czy w świetle orzecznictwa TS UE ich sprzedaż na terytorium kraju będzie traktowana jako świadczenie usług, czy też jako dostawa towarów. Wynika to z faktu, że ustawodawca przy wyznaczaniu zakresu stosowania obniżonej stawki posłużył się klasyfikacją statystyczną.

Kompleksowa usługa organizacji imprezy okolicznościowej

Problem z określeniem właściwej stawki VAT mają także podatnicy świadczący kompleksowe usługi organizowania we własnym lokalu różnego rodzaju imprez okolicznościowych, takich jak: wesela, komunie, studniówki. W zakresie takiej usługi udostępniany jest lokal, przygotowywane są posiłki, zapewniona jest obsługa kelnerska. W ramach posiłków wydawane są także napoje gorące (kawa, herbata) oraz napoje chłodzące. Powstaje w tym przypadku wątpliwość, jaką stawką VAT należy opodatkować kompleksową usługę organizacji imprezy okolicznościowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 2 lutego 2017 r., nr 1462-IPPP1.4512.1083.2016.2.MP, wyjaśnił, że, co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych.

Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej.

Z kolei, aby móc wskazać, że dana usługa jest usługą złożoną (kompleksową), winna składać się ona z różnych świadczeń, których realizacja prowadzi jednak do jednego celu. Na usługę złożoną składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu - do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne świadczenia pomocnicze.

Natomiast usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez usługi pomocniczej.

W związku z tym organ podatkowy uznał, że do kompleksowej usługi organizacji imprezy okolicznościowej zastosowanie znajdzie 8% stawka podatku VAT. Przy czym w odniesieniu do podawanych w trakcie imprezy napojów zastosowanie ma 23% stawka podatku. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że wymienione napoje dostarczane są w ramach jednej kompleksowej usługi organizacji imprezy okolicznościowej.

Przygotowanie i podanie napoju

Niektórzy podatnicy prowadzący punkty gastronomiczne uznają, że podczas sprzedaży napojów zimnych i gorących mają do czynienia z dwiema czynnościami: sprzedażą towaru i sprzedażą usługi. Na przykładzie sprzedaży kawy za 8 zł, podatnik chciałby wyróżnić na fakturze: 4 zł brutto za dostawę towaru ze stawką 23% oraz 4 zł brutto za świadczenie usługi gastronomicznej ze stawką 8%.

Organy podatkowe oraz sądy administracyjne uznają takie podstępowanie za nieprawidłowe. Ich zdaniem brak jest podstaw do akceptacji takiego stanowiska, jakoby usługa restauracyjna mogła być powiązana z dwiema różnymi stawkami VAT - podstawową i obniżoną. Tak więc usługa obejmująca dostawę produktu, co do zasady, podlega opodatkowaniu 8% VAT, natomiast gdy obejmuje dostawę produktu lub napoju z pozycji 7 załącznika do rozporządzenia w sprawie obniżonych stawek VAT, w całości jest opodatkowana stawką podstawową.

Takie stanowisko przykładowo zajął NSA w wyroku z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt I FSK 1672/14, który stwierdził, że przygotowywanie i podawanie (sprzedaż) napojów, takich jak kawa czy herbata, opodatkowane jest 23% stawką VAT, jako jednorodna usługa. Zdaniem Sądu, w podstawie opodatkowania powinny znaleźć się wszystkie elementy cenotwórcze konkretnej dostawy. W efekcie sprzedaż towarów wymienionych w poz. 7 załącznika do rozporządzenia w sprawie obniżonych stawek VAT nie jest czynnością samoistną, gdyż następuje w ramach usługi restauracyjnej (usługi związanej z wyżywieniem). Stąd też 23% VAT jest objęta również odnosząca się do tej dostawy część usługi restauracyjnej, w ramach świadczenia której następuje ta dostawa.

Podobnie uznał również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 896/15 (orzeczenie nieprawomocne). Zdaniem Sądu, sprzedaż produktów wymienionych w poz. 7 załącznika do rozporządzenia w sprawie obniżonych stawek VAT nie jest czynnością samoistną, gdyż następuje w ramach usługi restauracyjnej (usługi związanej z wyżywieniem). Tak więc 23% stawką VAT powinna być objęta zarówno dostawa towaru, jak i świadczenie usługi (w ramach której następuje jego dostawa).

Prawo do odliczenia VAT przy zakupie usług gastronomicznych

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT.

Jednak, jak wskazano w art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatnik nie ma prawa do odliczenia w odniesieniu do nabywanych usług noclegowych i gastronomicznych (z wyjątkiem, który nie ma zastosowania w omawianej sytuacji).

Wobec tego w stosunku do zakupu usług gastronomicznych podatnikom nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Nie ma w tym przypadku znaczenia, że zakup ten ma związek z prowadzoną przez niego działalnością opodatkowaną VAT.

Należy podkreślić, że ograniczeń w odliczaniu VAT nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług kateringowych, które stanowią usługę odrębną od gastronomicznej. Taki pogląd potwierdzają także organy podatkowe. Różnica pomiędzy tymi usługami polega na tym, że usługa gastronomiczna świadczona jest w restauracji, natomiast katering sprowadza się do przygotowania i dostarczenia zamówionych potraw.

W sytuacji gdy w świadczonej kompleksowej usłudze organizacji imprez okolicznościowych dominującą jest usługa gastronomiczna, zaklasyfikowana do grupowania PKWiU 56.10.11.0 "Usługi przygotowywania i podawania posiłków w restauracjach", to w odniesieniu do kompleksowej usługi organizacji imprezy okolicznościowej zastosowanie znajdzie 8% stawka podatku VAT. Natomiast do części usługi obejmującej sprzedaż napojów niekorzystających ze stawki obniżonej zastosowanie ma stawka 23% VAT.

Ponadto na ocenę, jaka usługa jest świadczona - czy stanowi ona jedną kompleksową usługę, czy też szereg usług, nie może wpływać treść i sposób zawarcia przez strony transakcji umowy. Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega świadczona usługa i jeżeli, mimo zawartej umowy, z której wynika, iż przedmiotem jest świadczenie szeregu odrębnych usług, charakter świadczenia wskazuje na kompleksowe świadczenie, podatnik nie może takiego świadczenia traktować oddzielnie i opodatkować według właściwych stawek dla poszczególnych usług wchodzących w skład jednego świadczenia. Ekonomiczny cel transakcji nie może wpływać na odmienne traktowanie tożsamych świadczeń.

Jeśli podatnik świadczy łącznie np. usługi zapewnienia wyżywienia, obsługi kelnerskiej oraz miejsca do tańca - w przypadku gdy odbywa się np. wesele, brak wówczas podstaw do uznania, że usługi te nie stanowią usługi kompleksowej. W aspekcie gospodarczym stanowią one jedną całość. Nielogiczne i wbrew przyjętym zasadom jest traktowanie ich jako odrębnych niepowiązanych ze sobą usług. Trudno uznać, że skoro klient organizuje wesele, to poszczególne wskazane usługi są całkowicie niezależne od siebie.

Z interpretacji Indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 18 stycznia 2017 r., nr IPTPP1/4512-574/15-7/17/MW

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.)

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23.12.2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz. U. poz. 1719 ze zm.)

VAT i akcyza - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60