Rozlicz prawidłowo swój PIT za 2016 rok
Wyjaśnienia, wskazówki i porady do sporządzania zeznań podatkowych
Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  PIT 2016  »  Wspólne opodatkowanie  »   Roczne rozliczenie osób samotnie wychowujących dzieci
Prenumerata 2017
Przewodniki on-line Księgowego i Kadrowego
POMOCNIKI Księgowego. BOGATE SERWISY INTERNETOWE DLA KSIĘGOWYCH
Aplikacja dla Księgowych ! - ASYSTENT GOFIN - POZNAJ I POBIERZ - www.asystent.gofin.pl
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
Niezbędna pomoc
Okres obowiązywania: od 1.01.2009 do 31.12.2016
Podstawa obliczenia podatku w złotych

Podatek wynosi
ponad
do
 
85.528
18% minus kwota zmniejszająca podatek 556 zł 02 gr
85.528
  14.839 zł 02 gr + 32% nadwyżki ponad 85.528 zł 
Skala podatkowa w PIT 2016
 
Pracownik
Kwota miesięczna (zł)
Kwota roczna (zł)
z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej
111,25
nie więcej niż
1.335,00
równocześnie z więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej
z każdego z tych stosunków
łącznie nie więcej niż
111,25
2.002,05
Koszty uzyskania przychodów w PIT 2016
Ograniczenie zryczałtowanych 50% kosztów uzyskania przychodów dla twórców w 2013, 2014, 2015 i 2016 r.

  Odliczenia od dochodu

Ulga rehabilitacyjna  obejmująca wydatki poniesione na:
  a)
cele określone w art. 26 ust. 7a pkt 1-6, 9-11, 13 i 15 ustawy o pdof
    w 2016 r. - wydatki w wysokości faktycznie poniesionej w roku podatkowym
  b) opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa
    w 2016 r. - kwota nieprzekraczająca w roku podatkowym 2.280 zł
  c) utrzymanie przez osoby niewidome i niedowidzące zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa oraz osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczone do I grupy inwalidztwa psa asystującego, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej
    w 2016 r. - kwota nieprzekraczająca w roku podatkowym 2.280 zł
  d) używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16 roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne
    w 2016 r. - kwota nieprzekraczająca w roku podatkowym 2.280 zł
• Darowizny przekazane na:
  a) rzecz organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego
    w 2016 r. - w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwota stanowiąca 6% dochodu
  b) cele kultu religijnego 
    w 2016 r. - w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwota stanowiąca 6% dochodu
    Uwaga: Łączna kwota odliczeń z tytułów określonych w pkt a-c nie może przekroczyć w roku podatkowym kwoty stanowiącej 6% dochodu.
Ulgi i odliczenia

  Odliczenia od podatku

Ulga prorodzinna
  w 2016 r. - za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w art. 27f ust. 1 ustawy o pdof, kwota odliczenia wynosi:
  - 92,67 zł - na pierwsze dziecko,
  - 92,67 zł - na drugie dziecko,
  - 166,67 zł - na trzecie dziecko,
  - 255 zł - na czwarte dziecko i odrębnie taka sama kwota na każde kolejne dziecko
Ulgi i odliczenia
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Roczne rozliczenie osób samotnie wychowujących dzieci

Gazeta Podatkowa

W ustawie o pdof zawarte zostały ogólne zasady dokonywania rocznych rozliczeń w podatku dochodowym przez osoby fizyczne. Ustawodawca przewidział jednak odstępstwa od nich polegające na możliwości skorzystania przez pewne grupy podatników z licznych ulg podatkowych oraz preferencji w sposobie obliczania podatku. Jedną z tych grup stanowią osoby samotnie wychowujące dzieci. Mogą one dokonywać rocznego rozliczenia w podatku dochodowym na preferencyjnych zasadach. Skorzystanie z tego przywileju - podobnie jak z szeregu innych preferencji podatkowych - wymaga jednak spełnienia wielu kryteriów nie tylko przez rodzica składającego zeznanie podatkowe, ale również przez dziecko lub dzieci, z którymi wspólnie się rozlicza.

Kto i z jakim dzieckiem?

W określonych w art. 6 ust. 4 ustawy o pdof przypadkach rodzic lub opiekun prawny ma możliwość ustalania podatku od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy tych dochodów (i ewentualnie dochodów małoletniego dziecka, o których mowa w art. 7 ustawy o pdof). Dotyczy to osób, które w roku podatkowym samotnie wychowywały dzieci, mając jednocześnie status:

  • panny, kawalera, wdowy, wdowca, rozwódki, rozwodnika albo
     
  • osoby, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub
     
  • osoby pozostającej w związku małżeńskim z małżonkiem pozbawionym praw rodzicielskich lub odbywającym karę pozbawienia wolności.

W ten sposób ma prawo obliczyć podatek rodzic lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci:

  • małoletnie,
     
  • bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
     
  • do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy bądź szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o pdof w łącznej wysokości przekraczającej kwotę 3.089 zł, z wyjątkiem renty rodzinnej (art. 6 ust. 4 pkt 1-3) - przykład 1.

Jak widać możliwość rozliczenia w charakterze samotnego rodzica pełnoletniego uczącego się dziecka jest uwarunkowana wysokością tylko wskazanych powyżej osiąganych przez to dziecko dochodów. W konsekwencji dochody opodatkowane na podstawie przepisów określonych w ustawie o pdof, ale na innych zasadach niż wskazane w art. 27, 30b, nie wpływają na prawo podatnika do rozliczania w charakterze samotnego rodzica. Dotyczy to przychodów m.in. z umów zlecenia lub o dzieło opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o pdof. Stąd gdy pełnoletnie dziecko zawiera wyłącznie umowy drobnych zleceń, wówczas przysługujące mu należności, bez względu na ich wysokość, stanowią dochody niepozbawiające rodzica statusu samotnie wychowującego dziecko.

Oprócz tego zarówno do rodzica (opiekuna prawnego) chcącego rozliczyć się z podatku jako tzw. samotny rodzic, jak i do dzieci, z którymi dokonuje wspólnego rozliczenia, nie mogą mieć w roku podatkowym zastosowania przepisy:

  • o podatku liniowym,
     
  • ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...), z wyjątkiem stosowania opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym przychodów z umów tzw. prywatnego najmu,
     
  • ustawy o podatku tonażowym (art. 6 ust. 8 i 9).

Nie tylko polski rezydent

Z omówionych wcześniej preferencyjnych zasad opodatkowania mogą skorzystać nie tylko osoby objęte w Polsce nieograniczonym obowiązkiem podatkowym. Również rodzic (opiekun prawny) niebędący polskim rezydentem, może skorzystać z takiego rozliczenia w stosunku do dochodów osiągniętych w Polsce. On jednak musi dodatkowo spełnić warunki określone w art. 6 ust. 4a, 12 i 13 ustawy o pdof. To z kolei oznacza, że:

  • ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE lub innym państwie należącym do EOG albo w Konfederacji Szwajcarskiej,
     
  • osiągnął podlegające opodatkowaniu na terytorium RP przychody w wysokości stanowiącej co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego w danym roku podatkowym,
     
  • udokumentował certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Preferencja wyłącznie na wniosek

Spełnienie przedstawionych warunków potwierdzających status tzw. samotnego rodzica nie daje automatycznie prawa do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku. To najważniejszy, ale nie jedyny warunek do jego zastosowania. Drugim jest złożenie w zeznaniu rocznym wniosku o zastosowanie tego sposobu opodatkowania.

Zeznanie za 2016 r. z wnioskiem o opodatkowanie w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci rodzic chcący skorzystać z tego przywileju powinien złożyć w urzędzie skarbowym w nieprzekraczalnym terminie do 2 maja 2017 r. (30 kwietnia przypada bowiem w niedzielę). Wniosek taki można złożyć wyłącznie w zeznaniach PIT-36 i PIT-37. Gdy samotny rodzic złoży zeznanie po upływie tego terminu, wówczas bez względu na okoliczności, które spowodowały opóźnienie w rocznym rozliczeniu, utraci on prawo obliczenia podatku dochodowego za 2016 r. w sposób preferencyjny (przykład 2).

Samotny rodzic i ulga na dzieci

Ustawodawca nie przewidział żadnych szczególnych zasad korzystania z tej ulgi dla osób posiadających status tzw. samotnych rodziców. Tym samym osoba taka, o ile uzyskuje dochody opodatkowane według skali podatkowej, tak jak każdy inny podatnik będący rodzicem (opiekunem) i osiągający takie dochody, ma prawo skorzystać z ulgi na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1) wykonywała władzę rodzicielską,

2) pełniła funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nią zamieszkiwało,

3) sprawowała opiekę przez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Te same reguły w odniesieniu do omawianego odliczenia mają zastosowanie do rodzica (opiekuna prawnego), który - w związku z wykonywaniem ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej - utrzymywał w roku podatkowym pełnoletnie dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o pdof.

Ograniczenia w rodzajach dochodów...

Aby rodzic (opiekun prawny) mógł odliczyć od podatku dochodowego w zeznaniu za dany rok podatkowy omawianą ulgę, do jego dzieci - zarówno tych małoletnich, jak i pełnoletnich - w tym samym roku nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem liniowym, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym... (z wyjątkiem przepisów dotyczących opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym przychodów z tzw. prywatnego najmu) oraz ustawy o podatku tonażowym.

W stosunku do rodziców (opiekunów prawnych) ustawa o pdof nie określa równie surowych warunków co do rodzaju uzyskiwanych przychodów jak ma to miejsce w odniesieniu do korzystania z opodatkowania w charakterze podatnika samotnie wychowującego dziecko. Gdy wymienione uregulowania odnoszą się do podatników uprawnionych do ulgi na dzieci, nie zostają oni pozbawieni prawa do tej ulgi, jeżeli w roku podatkowym, za który dokonują rozliczenia, osiągnęli dochody opodatkowane według skali podatkowej (przykład 3).

...i ich wysokości

Gdy samotny rodzic chce skorzystać z tzw. ulgi prorodzinnej tylko na jedno dziecko, wówczas prawo do zastosowania tego odliczenia od podatku uwarunkowane jest wysokością dochodu rodzica. Gdy przekracza on w skali roku 112.000 zł, wówczas rodzic z ulgi tej nie skorzysta. Co jednak istotne, do limitu przyjmuje się dochody podatnika po pomniejszeniu ich o zapłacone przez niego oraz potrącone przez płatnika w roku podatkowym składki na ubezpieczenia społeczne (krajowe i zagraniczne). Dopiero tak zsumowane i pomniejszone dochody decydują o prawie do przedmiotowej ulgi lub to prawo odbierają (art. 27f ust. 2a ustawy o pdof). Przy dochodach niższych od wskazanego limitu wysokość samej ulgi dla rodzica (opiekuna) wychowującego samotnie jedno dziecko wynosi 92,67 zł miesięcznie i 1.112,04 zł za cały rok.

Jeżeli natomiast chodzi o wysokość dochodów pełnoletniego uczącego się dziecka uprawniającą rodzica do skorzystania z ulgi, to tu sytuacja jest analogiczna jak w przypadku omówionego już prawa do statusu samotnego rodzica. W konsekwencji dochody opodatkowane na podstawie przepisów określonych w ustawie o pdof, ale na innych zasadach niż wskazane w art. 27, 30b, nie wpływają na prawo samotnego rodzica do skorzystania z ulgi prorodzinnej. Tym samym, jeśli takie dziecko osiąga przychody m.in. z umów zlecenia lub o dzieło opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o pdof, wówczas ich wysokość nie ma wpływu na prawo rodzica do ulgi.

Przykład 1

Pan Przemysław będący wdowcem i uzyskujący w 2016 r. wyłącznie dochody z umowy o pracę oraz umów zlecenia spełniał w tym roku ustawowe warunki do uznania go za osobę posiadającą status rodzica wychowującego samotnie jedno pełnoletnie uczące się dziecko. Jednak jego 20-letnia córka - studentka studiów stacjonarnych - w 2016 r. z umowy o dzieło opodatkowanej według skali podatkowej, czyli na zasadach określonych w art. 27 ustawy o pdof, osiągnęła dochód w kwocie 4.110 zł.

W tej sytuacji pan Przemysław nie ma prawa do rozliczenia w charakterze samotnego rodzica.


Przykład 2

Pani Natalia spełnia wszystkie kryteria, określone w art. 6 ustawy o pdof, uprawniające do skorzystania z rozliczenia dochodów uzyskanych w 2016 r. w charakterze rodzica wychowującego samotnie jedno dziecko pełnoletnie oraz trójkę dzieci małoletnich. Załóżmy, że będąc zatrudnioną na tzw. etacie, w dniach 18.04.2017 r.-4.05.2017 r. będzie przebywała w zagranicznej podróży służbowej, w związku z czym zeznanie roczne PIT-37 złoży z opóźnieniem dopiero 5.05.2017 r.

Ponieważ niedochowany zostanie termin do złożenia wniosku o preferencyjny sposób rozliczenia za 2016 r., nie będzie mogła skorzystać z przywileju opodatkowania w charakterze tzw. samotnego rodzica.


Przykład 3

Pani Halina będąca rozwódką sprawowała w 2016 r. władzę rodzicielską w stosunku do dwójki małoletnich dzieci. W tym samym roku uzyskała dochody z prowadzonej w spółce jawnej działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym oraz dochody z praw majątkowych opodatkowane według skali podatkowej.

W tej sytuacji ma prawo do odliczenia ulgi na dwoje dzieci od podatku obliczonego od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.)

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60