Bilans 2016
Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2016  »  Inwentaryzacja  »   Zasady ewidencji różnic inwentaryzacyjnych oraz termin rozliczenia inwentaryzacji
Prenumerata 2018
Przewodniki on-line Księgowego i Kadrowego
POMOCNIKI Księgowego. BOGATE SERWISY INTERNETOWE DLA KSIĘGOWYCH
Aplikacja dla Księgowych ! - ASYSTENT GOFIN - POZNAJ I POBIERZ - www.asystent.gofin.pl
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
Bilans 2016 - ważne informacje
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 r.
IV kwartał 2016 r.
 
Na dzień bilansowy, tzn. 31 grudnia 2016 r.
 
Nie później niż do 26 marca 2017 r.
 
Nie później niż do końca marca 2017 r.
 
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 rok
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Generalnie inwentaryzację przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego, czyli w jednostkach, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym - na 31 grudnia 2016 r. Inwentaryzację niektórych aktywów można jednak rozpocząć w październiku 2016 r. a zakończyć do 15 stycznia 2017 r., są to m.in.:
 
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Badaniu za 2016 r. - w świetle art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości - podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność:
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45 ustawy o rachunkowości, dla jednostek małych korzystających z uproszczeń odnoszących się do sprawozdania finansowego określono w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki mikro
Uproszczenia dla jednostek mikro dotyczą przede wszystkim możliwości sporządzania przez te jednostki uproszczonego sprawozdania finansowego. Zakres informacyjny sprawozdania finansowego jednostek mikro określony został w załączniku nr 4 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostek mikro
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Przepisy ustawy o rachunkowości ściśle określają, które jednostki mają obowiązek, a które prawo do stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych.
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
W jednostkach, w których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, do wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych, dokonywanej na dzień 31 grudnia 2016 r., należy zastosować średnie kursy dla poszczególnych walut ogłoszone przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów nr 252/A/NBP/2016 z 30 grudnia 2016 r.
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Zasady ewidencji różnic inwentaryzacyjnych oraz termin rozliczenia inwentaryzacji

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

W jakim terminie należy rozliczyć wyniki inwentaryzacji?

Różnice inwentaryzacyjne powinny być zaksięgowane w terminie umożliwiającym wykazanie w sprawozdaniu finansowym rzeczywistego stanu aktywów i pasywów. Oznacza to, że różnice inwentaryzacyjne wynikające z inwentaryzacji rocznej oraz ich rozliczenie należy ująć w księgach rachunkowych roku, którego dotyczą.

Stosownie do przepisów ustawy o rachunkowości, przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji wymagają odpowiedniego udokumentowania i powiązania z zapisami ksiąg rachunkowych (art. 27 ust. 1 ww. ustawy). Ponadto ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych podlegają wyjaśnieniu i rozliczeniu w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji (art. 27 ust. 2 ww. ustawy).


Jak zaksięgować różnice inwentaryzacyjne do czasu wyjaśnienia przyczyn ich powstania?

Ustawa o rachunkowości nie narzuca jednostkom sposobu rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych, sposobu oceny przyczyn ich powstania oraz zasad jakie mają stosować przy podejmowaniu decyzji co do pokrycia ich skutków finansowych. Należy to do uprawnień samej jednostki.

Różnice inwentaryzacyjne mogą mieć postać:

  • niedoborów, kiedy stan rzeczywisty ustalony w drodze inwentaryzacji jest niższy od stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych,
     
  • nadwyżek, kiedy stan rzeczywisty ustalony w drodze inwentaryzacji jest wyższy od stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych.

Wszystkie różnice inwentaryzacyjne do czasu ich rozliczenia ujmuje się na koncie 24-1 "Rozliczenie niedoborów i nadwyżek", osobno ujmując niedobory i nadwyżki w ewidencji analitycznej do tego konta.

Ujawnienie niedoboru księguje się:
      - Wn konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów",
      - Ma odpowiednie konto składnika majątku, np. 31 "Materiały"
        lub 33 "Towary" albo 60 "Produkty gotowe i półprodukty".

Ujawnienie nadwyżki ujmuje się w księgach zapisem:

      - Wn odpowiednie konto składnika majątku, np. 31 "Materiały"
        lub 33 "Towary" albo 60 "Produkty gotowe i półprodukty",
      - Ma konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek".


Jak wycenić nadwyżki i niedobory powstałe w wyniku inwentaryzacji?

Do wyceny, rozliczenia i ustalenia różnic inwentaryzacyjnych przyjmuje się ceny poszczególnych składników majątku stosowane przy ich ewidencji księgowej.

Ujawnione niedobory:

  • rzeczowych składników majątku trwałego - wycenia się według wartości początkowej pomniejszonej o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne,
     
  • rzeczowych składników majątku obrotowego - wycenia się w cenie nabycia (ewentualnie zakupu) lub koszcie wytworzenia,
     
  • środki pieniężne - wycenia się w wartości nominalnej.

Natomiast ujawnione nadwyżki:

  • rzeczowych składników majątku - wycenia się według cen ewidencyjnych na podstawie posiadanej dokumentacji dotyczącej ich nabycia lub wytworzenia, a w przypadku braku cen ewidencyjnych według cen sprzedaży netto możliwych do uzyskania (cen rynkowych), ustalonych z uwzględnieniem stopnia zużycia składnika majątku,
     
  • środków pieniężnych - wycenia się w wartości nominalnej.

Należy pamiętać, że jeśli ewidencja zapasów w jednostce prowadzona jest w cenach różniących się od ceny zakupu (nabycia) lub kosztu wytworzenia, to równocześnie do zaksięgowanego niedoboru lub nadwyżki trzeba wyksięgować odchylenia od cen ewidencyjnych tych składników, zapisem:

   1) w przypadku niedoboru:
      - Wn konto 34 "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów i towarów"
         lub 62 "Odchylenia od cen ewidencyjnych produktów",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów",
   2) w przypadku nadwyżki:
      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 34 "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów i towarów"
         lub 62 "Odchylenia od cen ewidencyjnych produktów".


Uwaga:
Na koniec roku obrotowego konto 24-1 nie powinno wykazywać salda, ponieważ różnice inwentaryzacyjne należy rozliczyć razem z zamknięciem ksiąg za dany rok.


Jak rozliczyć różnice inwentaryzacyjne?

Decyzję, o tym w jaki sposób nastąpi rozliczenie powstałych różnic inwentaryzacyjnych oraz o odpowiednim ich ujęciu w zależności od przyczyny oraz charakteru każdej różnicy podejmuje kierownik jednostki. Swoje decyzje opiera na przedstawionych przez komisję inwentaryzacyjną wynikach inwentaryzacji i opisanych przyczynach powstania różnic.

Po wyjaśnieniu przyczyn powstania różnic inwentaryzacyjnych, w tym jakościowych, komisja inwentaryzacyjna sporządza protokół z rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych, zawierający umotywowane wnioski, co do sposobu rozliczenia każdej różnicy inwentaryzacyjnej i przedstawia go kierownikowi jednostki. Należy dołączyć do protokołu zestawienia różnic ilościowych i jakościowych lub zestawienia zbiorcze.

Kierownik jednostki rozpatruje i zatwierdza wnioski komisji, wprowadzając ewentualne zmiany, po zapoznaniu się z opinią księgowego, a w razie potrzeby także - radcy prawnego.

Na podstawie protokołu z rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych zatwierdzonego przez kierownika jednostki księgowy rozlicza je w księgach rachunkowych, pod datą spisu, nie późniejszą niż na ostatni dzień roku obrotowego (por. art. 12 ust. 2 ustawy o rachunkowości).

Stwierdzone różnice inwentaryzacyjne w zależności od przyczyn ich powstania można ująć w księgach rachunkowych, jako:
  • ubytki naturalne mieszczące się w granicach norm i limitów,
     
  • niedobory i nadwyżki podlegające kompensacie,
     
  • niedobory zawinione,
     
  • niedobory niezawinione,
     
  • nadwyżki i niedobory pozorne.

Ewidencję różnic inwentaryzacyjnych po zatwierdzeniu sposobu ich ujęcia przez kierownika jednostki przedstawiono w tabeli.

Treść operacji Konto
Wn Ma
1. Niedobór uznany przez kierownika jednostki za powstały z przyczyn niezawinionych przez osobę odpowiedzialną materialnie 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne" 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów"
2. Niedobór powstały w wyniku zdarzenia losowego 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne" 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów"
3. Niedobór zawiniony bezsporny, w przypadku gdy pracownik wyraził na piśmie zgodę na zwrot równowartości niedoboru 23-4 "Pozostałe rozrachunki z pracownikami" 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów"
4. Niedobór zawiniony sporny, w przypadku odmowy przez pracownika pokrycia niedoboru i skierowania sprawy do rozstrzygnięcia przez sąd 24-6 "Należności dochodzone na drodze sądowej" 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów"
5. Ubytki naturalne mieszczące się w granicach norm i limitów 40 "Koszty według rodzajów" lub zespół 5 lub konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów", 73-1 "Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia)" 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów"
6. Nadwyżki rzeczywiste, nieobjęte kompensatą, których przyczyn powstania nie ustalono 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek" 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne"
7. Nadwyżki pozorne spowodowane błędami w dokumentacji, w ewidencji przychodów lub rozchodów albo błędami popełnionymi podczas inwentaryzacji lub wynikające z niedokładności urządzeń pomiarowych w granicach tolerancji 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek" 40 "Koszty według rodzajów" lub zespół 5 lub konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów", 73-1 "Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia)"
8. Kompensata nadwyżek z niedoborem 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek" 24-1/0 "Rozliczenie niedoboru"

Zwracamy uwagę, iż powstanie niedoboru zawinionego może się wiązać z koniecznością skorygowania VAT naliczonego, odliczonego od zakupu towaru, którego niedobór stwierdzono. Prawo do odliczenia VAT naliczonego (od nabycia towarów) przysługuje bowiem wówczas, gdy te towary będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (tj. na przykład, gdy zostaną sprzedane lub zużyte do produkcji opodatkowanej VAT).

Korektę VAT naliczonego z tytułu niedoboru zawinionego można ująć w księgach rachunkowych, zapisem:

      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie".

Inwentaryzacja - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60