Bilans 2016
Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2016  »  Wycena aktywów i pasywów  »   Wycena bilansowa aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych
Prenumerata 2018
Przewodniki on-line Księgowego i Kadrowego
POMOCNIKI Księgowego. BOGATE SERWISY INTERNETOWE DLA KSIĘGOWYCH
Aplikacja dla Księgowych ! - ASYSTENT GOFIN - POZNAJ I POBIERZ - www.asystent.gofin.pl
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
Bilans 2016 - ważne informacje
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 r.
IV kwartał 2016 r.
 
Na dzień bilansowy, tzn. 31 grudnia 2016 r.
 
Nie później niż do 26 marca 2017 r.
 
Nie później niż do końca marca 2017 r.
 
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 rok
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Generalnie inwentaryzację przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego, czyli w jednostkach, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym - na 31 grudnia 2016 r. Inwentaryzację niektórych aktywów można jednak rozpocząć w październiku 2016 r. a zakończyć do 15 stycznia 2017 r., są to m.in.:
 
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Badaniu za 2016 r. - w świetle art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości - podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność:
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45 ustawy o rachunkowości, dla jednostek małych korzystających z uproszczeń odnoszących się do sprawozdania finansowego określono w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki mikro
Uproszczenia dla jednostek mikro dotyczą przede wszystkim możliwości sporządzania przez te jednostki uproszczonego sprawozdania finansowego. Zakres informacyjny sprawozdania finansowego jednostek mikro określony został w załączniku nr 4 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostek mikro
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Przepisy ustawy o rachunkowości ściśle określają, które jednostki mają obowiązek, a które prawo do stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych.
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
W jednostkach, w których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, do wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych, dokonywanej na dzień 31 grudnia 2016 r., należy zastosować średnie kursy dla poszczególnych walut ogłoszone przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów nr 252/A/NBP/2016 z 30 grudnia 2016 r.
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Wycena bilansowa aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 2 (434) z dnia 20.01.2017

Każda jednostka prowadząca działalność gospodarczą ma prawo wyrażania i rozliczania w walucie obcej rozrachunków wynikających z przeprowadzanych transakcji zarówno z kontrahentami zagranicznymi, jak i krajowymi. Wszystkie operacje gospodarcze wyrażone w walucie obcej przed wprowadzeniem do ksiąg rachunkowych wymagają jednak przeliczenia. Jak bowiem stanowi art. 9 ustawy o rachunkowości, księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i walucie polskiej.

Sposób i wynik przeliczenia zamieszcza się bezpośrednio na dowodzie księgowym, chyba że system przetwarzania danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk (por. art. 21 ust. 3 ustawy o rachunkowości).

Jednostki posiadające na dzień bilansowy aktywa i pasywa w walutach obcych mają obowiązek dokonania ich dodatkowej wyceny na ten dzień. Wycenie podlegają zarówno należności, jak i zobowiązania, w tym zaciągnięte i udzielone pożyczki (kredyty). Obowiązek wyceny dotyczy również zgromadzonych w kasie lub rachunkach bankowych środków pieniężnych, a także aktywów i zobowiązań finansowych, takich jak akcje, udziały i inne papiery wartościowe.

1. Kursy walut do wyceny bilansowej składników aktywów i pasywów

Zasady przeliczania na złote polskie dla celów bilansowych transakcji wyrażanych w walutach obcych reguluje art. 30 ustawy o rachunkowości. Na podstawie ust. 2 tego przepisu, wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie:

1) faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji - w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań,

2) średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień - w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa w pkt 1, a także w przypadku pozostałych operacji.

Z kolei ust. 1 art. 30 ww. ustawy stanowi, że nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się wyrażone w walutach obcych:

1) składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w jednostkach podporządkowanych wycenianych metodą praw własności) i pasywów - po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski,

2) gotówkę znajdującą się w jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut obcych - po kursie, po którym nastąpił jej zakup, jednak w wysokości nie wyższej od średniego kursu ogłoszonego na dzień wyceny dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.

Wskazniki i stawki Tabele kursów średnich Narodowego
Banku Polskiego dostępne są w serwisie
www.wskazniki.gofin.pl

W 2016 r. w jednostkach, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, do wyceny na dzień bilansowy należy zastosować kursy ogłoszone przez Narodowy Bank Polski na 30 grudnia 2016 r. (31 grudnia 2016 r. przypadał w sobotę), wynikające z tabeli nr 252/A/NBP/2016:

Nazwa waluty Kod waluty Kurs średni
bat (Tajlandia) 1 THB 0,1167
dolar amerykański 1 USD 4,1793
dolar australijski 1 AUD 3,0180
dolar Hongkongu 1 HKD 0,5387
dolar kanadyjski 1 CAD 3,0995
dolar nowozelandzki 1 NZD 2,9058
dolar singapurski 1 SGD 2,8926
 euro 1 EUR 4,4240
forint (Węgry) 100 HUF 1,4224
frank szwajcarski 1 CHF 4,1173
funt szterling 1 GBP 5,1445
hrywna (Ukraina) 1 UAH 0,1542
jen (Japonia) 100 JPY 3,5748
korona czeska 1 CZK 0,1637
korona duńska 1 DKK 0,5951
korona islandzka 100 ISK 3,7145
korona norweska 1 NOK 0,4868
korona szwedzka 1 SEK 0,4619
kuna (Chorwacja) 1 HRK 0,5853
lej rumuński 1 RON 0,9749
lew (Bułgaria) 1 BGN 2,2619
lira turecka 1 TRY 1,1867
nowy izraelski szekel 1 ILS 1,0866
peso chilijskie 100 CLP 0,6268
peso filipińskie 1 PHP 0,0843
peso meksykańskie 1 MXN 0,2015
rand (Republika Południowej Afryki) 1 ZAR 0,3035
real (Brazylia) 1 BRL 1,2838
ringgit (Malezja) 1 MYR 0,9314
rubel rosyjski 1 RUB 0,0680
rupia indonezyjska 10000 IDR 3,1014
rupia indyjska 100 INR 6,1551
won południowokoreański 100 KRW 0,3476
yuan renminbi (Chiny) 1 CNY 0,6015
SDR (MFW) 1 XDR 5,6716

2. Należności i zobowiązania wyrażone w walutach obcych

Jeżeli kurs waluty z dnia zarachowania należności lub zobowiązania różni się od średniego kursu waluty obowiązującego na dzień bilansowy, powstaną różnice kursowe dodatnie bądź ujemne.

Dodatnie różnice kursowe powstają, gdy: Ujemne różnice kursowe powstają, gdy:
kurs na dzień (zarachowania) powstania należności jest mniejszy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy, kurs na dzień (zarachowania) powstania należności jest większy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy,
kurs na dzień (zarachowania) powstania zobowiązania jest większy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy. kurs na dzień (zarachowania) powstania zobowiązania jest mniejszy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy.

Wynikowe rozliczanie różnic kursowych

Różnice kursowe, dotyczące aktywów i pasywów (z wyłączeniem inwestycji długoterminowych) wyrażonych w walutach obcych, powstałe na dzień ich wyceny, zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych (art. 30 ust. 4 ustawy o rachunkowości). Jest to tzw. wynikowe rozliczanie różnic kursowych. Oznacza to, że różnice kursowe wpływają na wynik finansowy jednostki i są wykazywane w odpowiedniej pozycji rachunku zysków i strat.

Ujęcie w księgach rachunkowych różnic kursowych od należności i zobowiązań, w tym pożyczek i kredytów
dodatnich ujemnych
- Wn konto zespołu 1 i 2,
- Ma konto 75-0 "Przychody finansowe"
- Wn konto 75-1 "Koszty finansowe",
- Ma konto zespołu 1 i 2

Przykład

I. Założenia:

  1. Spółka z o.o. 31 października 2016 r. otrzymała pożyczkę w wysokości: 10.000 EUR na sfinansowanie bieżącej działalności. Wpływ tej pożyczki wyceniła po kursie: 4,40 zł/EUR.
     
  2. Zgodnie z umową zobowiązanie wobec pożyczkodawcy ma zostać spłacone w ciągu roku, w czterech równych ratach. Termin spłaty I raty przypada na 30 stycznia 2017 r.
     
  3. Średni kurs NBP na 30 grudnia 2016 r. wynosił: 4,4240 zł/EUR.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - wycena bilansowa zobowiązania z tytułu pożyczki:
10.000 EUR × (4,4240 zł/EUR - 4,4000 zł/EUR) = 
240 zł 75-1 24-0/0

III. Księgowania:

Należności i zobowiązania wyrażone w walutach obcych

Bilansowe podejście do rozliczania różnic kursowych

 

W określonych przypadkach stosuje się tzw. bilansowe podejście do rozliczania różnic kursowych. Oznacza to, że różnice nie wpływają na wynik finansowy, tylko na odpowiednie pozycje aktywów wykazywanych w bilansie jednostki, tj. zalicza się je do kosztu wytworzenia produktów lub ceny nabycia towarów a także ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w budowie lub wartości niematerialnych i prawnych.

W świetle art. 28 ust. 4 ustawy o rachunkowości, różnice kursowe mogą korygować koszt wytworzenia produktów lub cenę nabycia towarów w przypadku długotrwałego przygotowania towaru lub produktu do sprzedaży lub długiego okresu wytworzenia produktu. Ponadto różnice kursowe z bilansowej wyceny zobowiązań zaciągniętych na sfinansowanie środków trwałych w budowie, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych korygują ich cenę nabycia lub koszt wytworzenia - pod warunkiem jednak, że na dzień wyceny nie oddano ich jeszcze do używania (art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości).

Ujęcie w księgach rachunkowych różnic kursowych zmniejszających lub zwiększających
wartość składników aktywów
dodatnie (zmniejszające) ujemne (zwiększające)
- Wn konta zespołu 1 i 2,
- Ma konta 08 "Środki trwałe w budowie", 02 "Wartości niematerialne i prawne", 33 "Towary", 60 "Produkty gotowe"
- Wn konto 08 "Środki trwałe w budowie", 02 "Wartości niematerialne i prawne", 33 "Towary", 60 "Produkty gotowe",
- Ma konta zespołu 1 i 2

Po przyjęciu do użytkowania ww. składników różnice kursowe dotyczące nieuregulowanych zobowiązań z tytułu ich zakupu zalicza się odpowiednio do przychodów bądź kosztów finansowych - nie korygują one zatem ceny nabycia bądź kosztu wytworzenia.


3. Różnice kursowe z bilansowej wyceny własnych środków pieniężnych

Na dzień bilansowy środki pieniężne posiadane zarówno na rachunku walutowym, jak i w kasie walutowej wycenia się po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych.

Ujęcie w księgach rachunkowych różnic kursowych od własnych środków pieniężnych
dodatnich ujemnych
- Wn konto 13-1 "Rachunek walutowy", 13-5/1 "Rachunek bankowy lokat terminowych", 10-1 "Kasa walutowa",
- Ma konto 75-0 "Przychody finansowe"
- Wn konto 75-1 "Koszty finansowe",
- Wn konto 13-1 "Rachunek walutowy", 13-5/1 "Rachunek bankowy lokat terminowych", 10-1 "Kasa walutowa"

Dla jednostek stosujących metodę podatkową rozliczania różnic kursowych, różnice kursowe powstałe w związku z bilansową wyceną środków pieniężnych wskazane jest stornować z dniem 1 stycznia następnego roku obrotowego. Zastosowanie do tych różnic kursowych innej metody rozliczenia - powodowałoby istotne trudności z ustaleniem zrealizowanych różnic kursowych.

Przykład

I. Założenia:

Jednostka posiada środki pieniężne na rachunku walutowym bieżącym i rachunku lokat. Stan środków przedstawia się następująco:

Składnik środków
pieniężnych
Wartość
w walucie
obcej w EUR
Wartość historyczna
w PLN
Kurs średni
 euro na dzień bilansowy
Wartość
środków pieniężnych
na dzień bilansowy w PLN
Różnice
kursowe z wyceny bilansowe
w PLN
Środki pieniężne na rachunku walutowym 10.000 44.500 4,4240 zł/EUR 44.240 260
(ujemna)
Środki pieniężne na lokacie 280.000 1.209.600 4,4240 zł/EUR 1.238.720 29.120 (dodatnia)

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - wycena bilansowa środków pieniężnych w walucie obcej:      
   a) na bieżącym rachunku walutowym: wartość środków z wyceny bilansowej
        (44.240 zł) jest mniejsza od wartości w momencie ich otrzymania (44.500 zł),
        powstała zatem ujemna różnica kursowa
260 zł 75-1 13-1
   b) na lokacie: wartość środków z wyceny bilansowej (1.238.720 zł) jest
        wyższa od wartości tych środków w momencie założenia lokaty
        (1.209.600 zł), powstała zatem dodatnia różnica kursowa
29.120 zł 13-5/1 75-0

III. Księgowania:

Różnice kursowe z bilansowej wyceny własnych środków pieniężnych


4. Odsetki od lokat w walucie obcej ustalone na dzień bilansowy

Przychody w postaci odsetek z tytułu przechowywania środków pieniężnych na lokatach kwalifikuje się - na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości - do przychodów finansowych. Wycenia się je według kursu średniego ogłoszonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego wpływ tych odsetek (por. art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości).

W przypadku lokat, których termin rozwiązania nastąpi po dniu bilansowym, jednostka powinna naliczyć odsetki na dzień bilansowy we własnym zakresie i wycenić, tak samo jak lokatę, tj. po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.

Ujęcie w księgach rachunkowych odsetek od lokat
dopisane przez bank do rachunku bankowego ustalone na dzień bilansowy we własnym zakresie (odsetki, które nie są jeszcze wymagalne)
- Wn konto 13-1 "Rachunek walutowy" lub 13-5 "Inne rachunki bankowe",
- Ma konto 75-0 "Przychody finansowe"
- Wn konto 65-1 "Inne rozliczenia międzyokresowe",
- Ma konto 75-0 "Przychody finansowe"


Przykład

I. Założenia:

Na dzień bilansowy jednostka posiadała 3-miesięczną lokatę w kwocie: 150.000 EUR, której termin likwidacji przypada na 31 stycznia 2017 r. Oprocentowanie tej lokaty wynosi: 3,5% w skali roku. Z obliczeń jednostki wynika, iż na dzień bilansowy odsetki z tytułu posiadania lokaty wyniosły: 875 EUR. Średni kurs NBP na dzień bilansowy wynosił: 4,4240 zł/EUR.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujęcie na dzień bilansowy odsetek od lokaty w walucie obcej:
875 EUR × 4,4240 zł/EUR = 
3.871 zł 65-1 75-0

III. Księgowania:

Odsetki od lokat w walucie obcej ustalone na dzień bilansowy


5. Wycena na dzień bilansowy nierozliczonej zaliczki na zakup środka trwałego

Jeżeli zaliczkę w walucie obcej na nabycie środka trwałego jednostka zapłaciła przed dniem bilansowym, a realizacja dostawy nastąpi w roku następnym, to na dzień bilansowy podlega ona wycenie według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego obowiązującego na dzień bilansowy (por. art. 30 ust. 1 ustawy o rachunkowości).

Z uwagi na fakt, iż w omawianym przypadku powstałe w związku z wyceną bilansową różnice kursowe wpływają na cenę nabycia środka trwałego, a nie na wynik finansowy, wskazane jest ująć je w księgach rachunkowych na koncie rozliczeń międzyokresowych.

Ujęcie w księgach rachunkowych różnic kursowych od niezrealizowanej zaliczki na zakup środka trwałego
dodatnich ujemnych
- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu" lub 24 "Pozostałe rozrachunki",
- Ma konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów"
- Wn konto 65-1 "Inne rozliczenia międzyokresowe",
- Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu" lub 24 "Pozostałe rozrachunki"


Przykład

I. Założenia:

  1. Spółka jawna 16 grudnia 2016 r. z własnego rachunku walutowego wpłaciła dostawcy z UE zaliczkę w kwocie: 10.000 EUR na poczet nabycia środka trwałego. Dostawa środka trwałego nastąpi w styczniu 2017 r.
     
  2. Do wyceny zaliczki przyjęto kursy średnie NBP, które wynosiły:

a) 4,3580 zł/EUR - kurs z dnia poprzedzającego dzień zapłaty zaliczki dotyczącej środka trwałego,

b) 4,4240 zł/EUR - kurs z dnia bilansowego.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. WB - wpłata zaliczki na poczet nabycia środka trwałego:
10.000 EUR × 4,3580 zł/EUR = 
43.580 zł 24 13-1
2. PK - różnice kursowe z wyceny zaliczki na dzień bilansowy:
10.000 EUR × (4,4240 zł/EUR - 4,3580 zł/EUR) = 
660 zł 24 84

III. Księgowania:

Wycena na dzień bilansowy nierozliczonej zaliczki na zakup środka trwałego

Wycena aktywów i pasywów - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60