Bilans 2016
Wyszukaj

Jak szukać?»

20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin zmiany formy opodatkowania na 2017 r. przez podatników PIT prowadzących działalność gospodarczą20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin wyboru/rezygnacji z kwartalnego ryczałtu ewidencjonowanego20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin wyboru/rezygnacji z ustalania przychodu z wpłat na poczet dostaw towarów i usług20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin złożenia PIT-6 na 2017 r.20 stycznia 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin wyboru na 2017 r. podatku liniowego przez podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej23 stycznia 2017 r. (poniedziałek) mija ostateczny termin zawiadomienia o zaprowadzeniu podatkowej księgiLimit przychodów za 2016 r. uprawniający do ryczałtu ewidencjonowanego w 2017 r. wynosi 1.074.400 zł (czytaj)
Zamknij
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2016  »  Inwentaryzacja  »   Nadwyżki i niedobory środków trwałych ujawnione w wyniku inwentaryzacji
Prenumerata 2017
Przewodniki on-line Księgowego i Kadrowego
POMOCNIKI Księgowego. BOGATE SERWISY INTERNETOWE DLA KSIĘGOWYCH
Aplikacja dla Księgowych ! - ASYSTENT GOFIN - POZNAJ I POBIERZ - www.asystent.gofin.pl
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
Bilans 2016 - ważne informacje
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 r.
IV kwartał 2016 r.
 
Na dzień bilansowy, tzn. 31 grudnia 2016 r.
 
Nie później niż do 26 marca 2017 r.
 
Nie później niż do końca marca 2017 r.
 
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 rok
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
W jednostkach, w których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, do wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych, dokonywanej na dzień 31 grudnia 2016 r., należy zastosować średnie kursy dla poszczególnych walut ogłoszone przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów nr 252/A/NBP/2016 z 30 grudnia 2016 r.
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Generalnie inwentaryzację przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego, czyli w jednostkach, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym - na 31 grudnia 2016 r. Inwentaryzację niektórych aktywów można jednak rozpocząć w październiku 2016 r. a zakończyć do 15 stycznia 2017 r., są to m.in.:
 
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Badaniu za 2016 r. - w świetle art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości - podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność:
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45 ustawy o rachunkowości, dla jednostek małych korzystających z uproszczeń odnoszących się do sprawozdania finansowego określono w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki mikro
Uproszczenia dla jednostek mikro dotyczą przede wszystkim możliwości sporządzania przez te jednostki uproszczonego sprawozdania finansowego. Zakres informacyjny sprawozdania finansowego jednostek mikro określony został w załączniku nr 4 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostek mikro
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Przepisy ustawy o rachunkowości ściśle określają, które jednostki mają obowiązek, a które prawo do stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych.
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Nadwyżki i niedobory środków trwałych ujawnione w wyniku inwentaryzacji

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 22 (430) z dnia 20.11.2016

Podczas spisu z natury w naszej jednostce ujawniono różnice w środkach trwałych (niedobory i nadwyżki). Jak ująć i następnie rozliczyć powstałe różnice?

1. Doprowadzenie stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych do stanu potwierdzonego spisem z natury

Podstawowym terminem przeprowadzenia inwentaryzacji drogą spisu z natury środków trwałych jest ostatni dzień każdego roku obrotowego (art. 26 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Jednak czynności spisowe mogą następować w terminie mieszczącym się w dopuszczalnym ustawowo przedziale czasu, tj. na 3 miesiące przed końcem i 15 dni po ostatnim dniu roku obrotowego (art. 26 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy).

Zwracamy uwagę, że inwentaryzację nieruchomości zaliczonych do środków trwałych oraz inwestycji, jak też znajdujących się na terenie strzeżonym innych środków trwałych oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie można przeprowadzić raz w ciągu 4 lat (w dowolnym terminie).

Przyczyny powstania różnic inwentaryzacyjnych określa komisja inwentaryzacyjna w protokole inwentaryzacyjnym. Ustalenie i sposób ich rozliczenia powinien być ujęty w protokole weryfikacji różnic inwentaryzacyjnych, zatwierdzonym przez kierownika jednostki. Dokumenty te są podstawą rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych w księgach rachunkowych. Różnice stwierdzone podczas przeprowadzonej inwentaryzacji mogą mieć postać:

  • niedoborów, kiedy stan rzeczywisty ustalony w drodze spisu z natury jest niższy od stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych,
     
  • nadwyżek, kiedy stan rzeczywisty ustalony w drodze spisu z natury jest wyższy od stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych.
Stwierdzone podczas inwentaryzacji różnice w stanie środków trwałych - do czasu wyjaśnienia przyczyn ich powstania i zatwierdzenia przez kierownika jednostki sposobu ich ostatecznego rozliczenia - ujmuje się na koncie 24-1 "Rozliczenie niedoborów i nadwyżek", osobno ujmując niedobory i nadwyżki w ewidencji analitycznej do tego konta. Na koniec roku obrotowego konto to nie powinno wykazywać salda. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 2 ustawy o rachunkowości, ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.

W celu doprowadzenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych do stanu potwierdzonego spisem z natury dokonuje się w księgach następujących zapisów:

   1) wprowadzenie środka trwałego do ewidencji - jeżeli stwierdzono nadwyżkę:
         - Wn konto 01 "Środki trwałe",
         - Ma konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
   2) wyksięgowanie środka trwałego - jeżeli stwierdzono niedobór:
      a) wyksięgowanie wartości początkowej:
         - Wn konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów",
         - Ma konto 01 "Środki trwałe",
      b) wyksięgowanie dotychczasowego umorzenia:
         - Wn konto 07-1 "Odpisy umorzeniowe środków trwałych",
         - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów".

Co istotne, przed wprowadzeniem ujawnionego środka trwałego do ewidencji bilansowej należy ustalić jego wartość początkową. Zasadniczo, ujawnione w wyniku inwentaryzacji nadwyżki środków trwałych wycenia się w ich cenie nabycia lub koszcie wytworzenia w oparciu o posiadaną dokumentację dotyczącą tych środków trwałych. W przypadku braku możliwości odtworzenia wartości początkowej obiektu wyznacza się ją w wysokości ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu. Przy czym, jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny sprzedaży netto danego składnika aktywów, to należy w inny sposób określić jego wartość godziwą (zob. art. 28 ust. 2 i 5 ustawy o rachunkowości).

Zwracamy uwagę, że w przypadku ujawnionych środków trwałych rozpoczęcie dokonywania odpisów amortyzacyjnych następuje według prawa bilansowego nie wcześniej niż po wprowadzeniu ich do ewidencji. Według ustaw o podatku dochodowym może to nastąpić począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji (zob. art. 16h ust. 1 pkt 4 updop oraz art. 22h ust. 1 pkt 4 updof). Możliwe jest przyjęcie dla celów bilansowych analogicznego, jak dla celów podatkowych, terminu rozpoczęcia amortyzacji.


2. Rozliczenie stwierdzonej nadwyżki środka trwałego w zależności od przyczyn jej powstania

Po uzyskaniu pewności (weryfikacji przez jednostkę przyczyn powstania nadwyżki), że jest to rzeczywiste ujawnienie, następuje zarachowanie wartości nadwyżki do odpowiednich przychodów lub na zmniejszenie kosztów sprzedanych produktów. Jeżeli spełnione są warunki wymienione w art. 54 ust. 3 ustawy o rachunkowości, to zdarzenie to można potratować jako korektę błędów lat ubiegłych.

Środek trwały został wytworzony przy okazji remontu
lub likwidacji innych środków trwałych

Jeżeli jednostka ustali, że środek trwały został wytworzony np. w ramach prac remontowych lub przy okazji likwidacji maszyn, pojazdów itp., to stwierdzoną nadwyżkę rozliczy w korespondencji z kontem pozostałych przychodów operacyjnych, zapisem:

      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

Przykład

I. Założenia:

W toku inwentaryzacji ujawniono środek trwały. Po dokładnej weryfikacji ewidencji środków trwałych i dokumentacji księgowej ustalono, że powstał on w wyniku likwidacji maszyny. Nie jest możliwe odtworzenie wartości początkowej ani ceny sprzedaży netto tego środka trwałego. Ustalono zatem jego wartość godziwą w wysokości: 5.000 zł.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujawniona podczas inwentaryzacji nadwyżka środka trwałego 5.000 zł 01 24-1/1
2. PK - rozliczenie wartości ujawnionego środka trwałego, powstałego przy okazji likwidacji maszyny 5.000 zł 24-1/1 76-0

III. Księgowania:

Środek trwały został wytworzony przy okazji remontu lub likwidacji innych środków trwałych

Środek trwały został wytworzony przez jednostkę
w ramach działalności operacyjnej

 

W sytuacji gdy ujawniony środek trwały został wytworzony przez jednostkę w ramach działalności operacyjnej, rozliczenie jego nadwyżki odbędzie się poprzez korektę kosztów sprzedanych produktów w wysokości kosztów jego wytworzenia, zapisem:

      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów".

Przykład

I. Założenia:

W toku inwentaryzacji ujawniono środek trwały. Po dokładnej weryfikacji ewidencji środków trwałych i dokumentacji księgowej ustalono, że został on wytworzony we własnym zakresie, a koszt jego wytworzenia wyniósł: 11.800 zł. Pierwotnie koszt ten zwiększył koszty wytworzenia własnych wyrobów gotowych.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujawniona podczas inwentaryzacji nadwyżka środka trwałego 11.800 zł 01 24-1/1
2. PK - rozliczenie wartości ujawnionego środka trwałego, wytworzonego we własnym zakresie 11.800 zł 24-1/1 70-1

III. Księgowania:

Środek trwały został wytworzony przez jednostkę w ramach działalności operacyjnej

Środek trwały został zakupiony przez jednostkę

 

Jeśli z dokonanej weryfikacji ewidencji środków trwałych oraz dokumentacji księgowej wynika, że ujawniony środek trwały został przez jednostkę zakupiony, to rozliczenie nadwyżki inwentaryzacyjnej będzie przebiegało zapisem:

      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

Przykład

I. Założenia:

Podczas inwentaryzacji ujawniono środek trwały, który nie był objęty ewidencją bilansową. Po dokonanej weryfikacji ewidencji środków trwałych i dokumentacji księgowej ustalono, że środek ten został przez jednostkę zakupiony w 2013 r. Z dokumentacji (faktury zakupu) wynika, że jego wartość wynosi: 38.000 zł.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujawniona podczas inwentaryzacji nadwyżka środka trwałego 38.000 zł 01 24-1/1
2. PK - rozliczenie wartości ujawnionego środka trwałego, zakupionego przez jednostkę 38.000 zł 24-1/1 76-0

III. Księgowania:

Środek trwały został zakupiony przez jednostkę

Przykład

I. Założenia:

Na podstawie danych z poprzedniego przykładu, przy założeniu, że kwota: 38.000 zł jest dla jednostki istotna. Spełnione są zatem warunki wymienione w art. 54 ust. 3 ustawy o rachunkowości i jednostka zdarzenie to potraktowała jako korektę błędów lat ubiegłych.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujawniona podczas inwentaryzacji nadwyżka środka trwałego 38.000 zł 01 24-1/1
2. PK - rozliczenie wartości ujawnionego środka trwałego, zakupionego przez jednostkę 38.000 zł 24-1/1 82

III. Księgowania:

Środek trwały został zakupiony przez jednostkę

Środek trwały został otrzymany jako rzeczowa darowizna

 

Z kolei, gdy okaże się, że jednostka nie jest w stanie określić przyczyny powstania nadwyżki środka trwałego lub został on otrzymany jako rzeczowa darowizna, a jednostka nie posiada dokumentacji potwierdzającej ten fakt, rozliczenie nadwyżki inwentaryzacyjnej nastąpi w korespondencji z kontem 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów", zapisem:

      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów".

Następnie wartość ujęta na koncie 84 będzie rozliczana w korespondencji z pozostałymi przychodami operacyjnymi równolegle do odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od tego środka trwałego.

Przykład

I. Założenia:

Podczas inwentaryzacji ujawniono środek trwały, który nie był objęty ewidencją bilansową. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że środek ten otrzymano jako darowiznę rzeczową. Jednostka nie posiada dokumentacji potwierdzającej ten fakt. Ujawniony środek trwały wyceniono na kwotę: 4.500 zł (wartość rynkowa).

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujawniona podczas inwentaryzacji nadwyżka środka trwałego 4.500 zł 01 24-1/1
2. PK - rozliczenie wartości ujawnionego środka trwałego, uzyskanego w drodze darowizny 4.500 zł 24-1/1 84

III. Księgowania:

Środek trwały został otrzymany jako rzeczowa darowizna


3. Niedobór środka trwałego ujawniony podczas inwentaryzacji przeprowadzonej drogą spisu z natury

Niedobory środków trwałych mogą być zawinione i niezawinione. Niedobory uznane za zawinione i zakwalifikowane do dochodzenia od osób za nie odpowiedzialnych stają się roszczeniami i podlegają przeksięgowaniu z konta 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów", na konto 23-4 "Pozostałe rozrachunki z pracownikami". W przypadku gdy kwota dodatkowego roszczenia przewyższa wartość bilansową środka trwałego, różnicę odnosi się na konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

Z kolei wartość niedoboru środka trwałego, który został uznany za niezawiniony, spisuje się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, zapisem:

      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów".

Niedobór całkowicie zamortyzowanego środka trwałego uznany za zawiniony

Przykład

I. Założenia:

Podczas spisu z natury stwierdzono niedobór całkowicie zamortyzowanego środka trwałego. Wartość początkowa tego środka trwałego wynosiła: 6.200 zł. Niedobór został uznany za zawiniony z winy pracownika. Kierownik jednostki obciążył pracownika kwotą: 500 zł. Pracownik wpłacił kwotę roszczenia do kasy jednostki.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujawniony podczas spisu z natury niedobór środka trwałego:      
   a) wyksięgowanie wartości początkowej 6.200 zł 24-1/0 01
   b) wyksięgowanie dotychczasowego umorzenia 6.200 zł 07-1 24-1/0
2. PK - kwota roszczenia wobec osoby odpowiedzialnej materialnie (obciążenie pracownika odpowiedzialnego za środek trwały) 500 zł 23-4 76-0
3. KP - wpłata dokonana przez pracownika 500 zł 10 23-4

III. Księgowania:

Niedobór środka trwałego uznany za niezawiniony

Przykład

I. Założenia:

Podczas spisu z natury stwierdzono niedobór środka trwałego. Wartość początkowa tego środka trwałego wynosiła: 4.500 zł, a jego umorzenie: 2.800 zł. Niedobór został uznany za niezawiniony.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - ujawniony podczas spisu z natury niedobór środka trwałego:      
   a) wyksięgowanie wartości początkowej 4.500 zł 24-1/0 01
   b) wyksięgowanie dotychczasowego umorzenia 2.800 zł 07-1 24-1/0
2. PK - niedobór został uznany za niezawiniony - odniesienie wartości netto środka trwałego w ciężar kosztów 1.700 zł 76-1 24-1/0

III. Księgowania:

Niedobór środka trwałego uznany za niezawiniony

Inwentaryzacja - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60