Mój ojciec pozostawił testament, w którym do spadku powołał rodzeństwo oraz swoje dzieci. Wszyscy są zgodni co do takiego sposobu nabycia spadku. Czy w takiej sytuacji trzeba przeprowadzać sprawę spadkową w sądzie, czy można w jakiś sposób przyspieszyć formalności związane z nabyciem spadku?

Sprawę spadkową, czyli uzyskanie stwierdzenia nabycia spadku, można przeprowadzić również u notariusza. Przepisy nie zmuszają spadkobiercy do przeprowadzenia jakiejkolwiek sprawy spadkowej, niemniej dokument z sądu bądź od notariusza stanowi formalne potwierdzenie praw do spadku i pozwala na legitymowanie się stosownymi uprawnieniami przed osobami trzecimi (np. dłużnikami spadkowymi). W trybie notarialnym można stwierdzić dziedziczenie ustawowe, jak i testamentowe (z wyjątkiem testamentów szczególnych, np. ustnych). Istota takiego poświadczenia sprowadza się do tego, że po zarejestrowaniu w specjalnym systemie (rejestrze), akt poświadczający dziedziczenie ma dokładnie takie same skutki jak prawomocne postanowienie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku. Wynika to z art. 95j Prawa o notariacie (Dz. U. z 2008 r. nr 189, poz. 1158 ze zm.).

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma taką samą moc jak orzeczenie sądu.

Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia, notariusz spisuje protokół dziedziczenia przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi, a także osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne. Jeżeli od dnia otwarcia spadku nie upłynęło sześć miesięcy, w protokole dziedziczenia należy zamieścić oświadczenia spadkobierców o prostym przyjęciu spadku lub przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku (chyba że oświadczenia tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone). Po spisaniu protokołu dziedziczenia notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, który następnie podlega wpisowi do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia. Adnotację o zarejestrowaniu umieszcza się na akcie poświadczenia dziedziczenia, wskazując numer wynikający z kolejności wpisu