Kilka lat temu spisałem testament. Rozdysponowałem w nim majątkiem i ustanowiłem dzieci i wnuków spadkobiercami. Poinformowałem te osoby o mojej decyzji. Czy mam możliwość dokonać zmiany bądź odwołać ten testament, jeśli nie zaistniała żadna szczególna okoliczność, która by to uzasadniała? Co w sytuacji, gdy dzieci (wnuki) nie wyrażą na to zgody?

Zdolnością testowania dysponuje każda pełnoletnia osoba fizyczna, o ile nie ma ograniczonej czy wyłączonej pełnej zdolności do czynności prawnych, np. w wyniku ubezwłasnowolnienia. Testator ma całkowitą swobodę w tym, czy sporządzi testament, a jeśli tak, to o jakiej treści. Ta swoboda rozciąga się również na możliwość odwołania wcześniej sporządzonego testamentu czy dokonania w nim zmian. Co ważne, takie odwołanie bądź zmiana mogą nastąpić w dowolnym momencie, bez konieczności spełniania jakichkolwiek warunków. Bez znaczenia jest również to, że Czytelnik poinformował bliskich o swojej decyzji. Nie powoduje to bowiem żadnych skutków prawnych. Testament skuteczny jest tylko i wyłącznie z chwilą śmierci i nie można testatora ograniczyć w swobodzie decydowania o swoim majątku.

Jeśli Czytelnik chce odwołać bądź zmienić testament, może to zrobić na kilka sposobów. Może sporządzić nowy testament bądź też w zamiarze odwołania testament zniszczyć lub pozbawić go cech, od których zależy jego ważność. Można też dokonać w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień. Stanowi o tym art. 946 Kodeksu cywilnego.

Gdyby się zdarzyło, że testator sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, w starym testamencie ulegają odwołaniu tylko te postanowienia, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu. Zatem samo spisanie nowego testamentu nie pozbawia automatycznie ważności całego poprzedniego dokumentu, w którym wyrażono ostatnią wolę. Jeśli taki skutek ma nastąpić, najlepiej wpisać do nowego testamentu odpowiedni zapis oraz uczynić o tym wzmiankę na starym testamencie.

Testament może zostać zmieniony w każdym czasie.

Na marginesie należy dodać, że przedstawiony sposób zmiany (odwołania) odnosi się także do testamentu sporządzonego u notariusza. Czytelnik może więc odwołać testament notarialny przez to, że go podrze czy zniszczy. Nie obowiązuje więc zasada, że testament sporządzony u notariusza, tylko u notariusza można odwołać. Jednak z uwagi na fakt, że informacja o tym testamencie będzie znajdować się w aktach właściwej kancelarii notarialnej, lepszym rozwiązaniem jest własnoręczne spisanie nowego testamentu, w którym dojdzie do odwołania testamentu notarialnego poprzez precyzyjne wskazanie, o jaki akt notarialny chodzi.