W konkursach o unijne dotacje jest zwykle więcej dobrych projektów niż pieniędzy. Dlatego złożenie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w odpowiedzi na ogłoszony konkurs nigdy nie daje gwarancji przyznania wsparcia. Jeśli jednak wnioskodawca jest pewien, że jego wniosek został oceniony z naruszeniem procedur, może odwołać się od negatywnego dla niego rozstrzygnięcia i otrzymać dotację z rezerwy środków tworzonej przy każdym konkursie.

Protest i odwołanie

Wnioskodawcy, którzy chcą się odwołać od negatywnego dla nich rozstrzygnięcia w procesie ubiegania się o unijne pieniądze, na etapie przedsądowym mają do dyspozycji jeden bądź dwa środki odwoławcze. Wszystko zależy od konkretnego programu operacyjnego. Jeden środek odwoławczy, tj. protest, występuje w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka. W regionalnych programach operacyjnych również występuje jeden środek odwoławczy. W większości jest to protest, czasami odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Inaczej sprawa wygląda w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki, gdzie wnioskodawcy mają do dyspozycji dwa środki odwoławcze: protest oraz odwołanie.

Zawsze jednak w piśmie informującym wnioskodawcę o negatywnych wynikach oceny jego projektu Instytucja Organizująca Konkurs jest zobowiązana zawrzeć pouczenie o możliwości wniesienia konkretnego środka odwoławczego. Muszą być w nim zawarte informacje o terminie, sposobie oraz instytucji, do której należy wnieść środek odwoławczy. W piśmie powinny się znaleźć również informacje o przypadkach, w których środek odwoławczy pozostaje bez rozpatrzenia.

Protest to pisemne zakwestionowanie oceny wniosku lub poprawności postępowania konkursowego.

Po dotacje do sądu

Od negatywnego rozstrzygnięcia wszyst­kich środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji danego programu operacyjnego wnioskodawcy przysługuje skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazuje na to art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.). Należy ją wnieść w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania informacji o wyniku procedury odwoławczej, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie. Powinna ona obejmować wniosek o dofinansowanie wraz z informacją o przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji o wyniku procedury odwo­ławczej.

Sąd w wyniku rozpatrzenia skargi może ją uwzględnić, stwierdzając że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W takim przypadku przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Może również oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia bądź umorzyć postępowanie w sprawie, jeśli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Pozostawi skargę bez rozpatrzenia, gdy zostanie wniesiona po terminie, bez uiszczenia opłaty sądowej albo będzie niekompletna. Nie może jednak nie rozpatrzyć skargi tylko dlatego, że dołączono do niej kopie dokumentów, a nie oryginały. Teza ta wynika z orzeczenia NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 459/11). Wyjaśniono w nim, że pojęcie dokumentacji kompletnej, o której mowa w art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, obejmuje tylko materiały wskazane w tym przepisie. Zatem skutek w postaci pozostawienia skargi bez rozpatrzenia wywołuje tylko niezłożenie w komplecie wszystkich dokumentów wymienionych w powołanym artykule ustawy. NSA zaznaczył, iż dołączenie kompletnej dokumentacji w postaci kserokopii niepoświadczonych za zgodność jest brakiem formalnym, który może być uzupełniony w toku postępowania sądowego.

14 dni - to termin na wniesienie skargi do WSA.

Kiedy skarga nie przysługuje?

Czasami jednak środek odwoławczy (protest, odwołanie) pozostaje bez rozpatrzenia. Ma to miejsce przede wszystkim, gdy zostanie wniesiony po terminie, w sposób sprzeczny z pouczeniem, do niewłaściwej instytucji. Stanowi o tym art. 30b ust. 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W rzeczywistości katalog ten jest jednak zdecydowanie bardziej rozbudowany, na co wskazuje system realizacji danego programu operacyjnego. Przykładowo środek odwoławczy pozostanie bez rozpatrzenia wówczas, gdy nie został oparty o kryteria wyboru projektów podanych w dokumentacji konkursowej (regulaminie konkursu) lub nie zawiera zarzutów proceduralnych.

Ponieważ za wyczerpanie środków odwoławczych nie można uznać pozostawienia bez rozpatrzenia któregokolwiek ze wskazanych środków odwoławczych, wniesienie skargi do sądu administracyjnego w takim przypadku będzie bezskuteczne. Potwierdza to orzeczenie NSA z dnia 4 lutego 2011 r. (sygn. akt II GSK 106/11). Wskazano w nim, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść wówczas, gdy dokonano co najmniej dwukrotnej negatywnej oceny projektu. Doprecyzowano, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie przewiduje skargi na informację o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia. Dlatego też w takim przypadku skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.