Wyszukaj

Jak szukać?»

Uwaga: Do 30 kwietnia 2014 r. należy złożyć PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-39 za 2013 r.Uwaga: Do 30 kwietnia br. płatnicy składek sprawdzają poprawność danych w przekazanych do ZUS raportach za 2013 r.

Likwidacja indywidualnej działalności gospodarczej - skutki w podatku dochodowym

Obowiązek sporządzenia wykazu składników majątku i spisu z natury

Likwidacja indywidualnej działalności gospodarczej (a także działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki niebędącej osobą prawną) zobowiązuje do sporządzenia wykazu składników majątku. Wykaz taki mają obowiązek sporządzić zarówno podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, a także prowadzący ewidencję przychodów (czyli podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym). W ww. wykazie należy ująć pozostałe na dzień likwidacji działalności gospodarczej środki trwałe, wyposażenie, towary handlowe, wyroby gotowe, półwyroby, materiały (surowce), itp. Elementy, jakie powinien zawierać taki wykaz, określa art. 24 ust. 3a ustawy o PDOF.

Ponadto podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów na dzień likwidacji muszą również sporządzić spis z natury (§ 27 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów; Dz. U. nr 152, poz. 1475 ze zm.). W spisie tym generalnie należy ująć te same składniki majątku, co w wykazie, z wyjątkiem jedynie środków trwałych.

Przepisy nie przewidują ogólnie obowiązującego wzoru spisu z natury (określono jedynie, jakie dane powinien on zawierać - § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia). Podatnik może go zatem sporządzić we własnym zakresie lub skorzystać z druków dostępnych na rynku.

WAŻNE: O zamiarze sporządzenia spisu z natury na dzień zakończenia działalności gospodarczej należy zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, w terminie co najmniej siedmiu dni przed datą rozpoczęcia tego spisu.

Podatnik jest obowiązany dokonać wyceny towarów (materiałów, itp.) objętych spisem najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia tego spisu. Oznacza to, że w momencie dokonania tego spisu podatnik może w nim ująć jedynie stan ilościowy towarów (materiałów, itp.), a ich wycena może być dokonana w okresie późniejszym. Jeżeli spis jest sporządzany na dzień likwidacji firmy, wyceny należy dokonać według cen zakupu.

Zaznaczamy, że podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, którzy likwidują działalność gospodarczą, nie muszą sporządzać spisu z natury dla celów podatku dochodowego, lecz na dzień zakończenia tej działalności muszą przeprowadzić inwentaryzację (art. 26 ust. 4 ustawy o rachunkowości).

Zamknięcie księgi przychodów i rozchodów oraz ustalenie dochodu z działalności gospodarczej

Na dzień likwidacji działalności gospodarczej podatnik powinien dokonać podsumowania zapisów w księdze przychodów i rozchodów, a następnie ująć w niej wartość spisu z natury, po pomniejszeniu go o wartość wyposażenia. Wartość ta może bowiem służyć jako remanent końcowy, którego wartość wpłynie na dochód z działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z art. 24 ust. 2 ustawy o PDOF, u podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów dochodem z działalności gospodarczej jest różnica pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania, skorygowana odpowiednio o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego.

Spis z natury musi być wpisany do księgi według poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie przechowuje się łącznie z księgą.

Przepisy nie precyzują, w której kolumnie księgi należy ująć spis z natury. W praktyce jest to zazwyczaj kolumna 10 "Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu". Należy jednak pamiętać, że spisu z natury nie należy sumować z wartością towarów i materiałów ujętych w tej kolumnie.
 

Przykład

Przyjmijmy, że podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów podejmię decyzję o likwidacji działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2012 r. Na dzień likwidacji działalności wartość spisu z natury pomniejszona o wartość wyposażenia wyniesie 10.000 zł. Łączna wartość przychodów za 2012 r. wyniesie 200.000 zł, kosztów uzyskania przychodów - 130.000 zł (w tym zakup towarów handlowych - 110.000 zł), a wartość spisu z natury na 1 stycznia 2011 r. - 15.000 zł.
 

...
Opis zdarzenia gospodarczego
...
Przychód
Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu
...
Wydatki (koszty)
Razem przychód (7+8)
Razem wydatki
(12+13)
gr
gr
gr
 
6
 
9
10
 
14
  Spis z natury na 1 stycznia 2012 r.      
15.000
00
     
  ...                
  Suma strony  
....
 
.......
       
  Przeniesienie z poprzedniej strony  
.....
 
.......
 
 
......
 
  Razem od początku roku  
200.000
00
110.000
00
 
20.000
00
  Spis z natury na 31 grudnia 2012 r. (dzień likwidacji działalności gospodarczej)      
10.000
00
     

Ustalenie dochodu za 2012 r.:

  • przychód: 200.000 zł,

  • koszty uzyskania przychodu: 130.000 zł,

  • różnica remanentowa (pomniejszająca dochód): 15.000 zł - 10.000 zł = 5.000 zł,

  • dochód [(200.000 zł - 130.000 zł) - 5.000 zł] = 65.000 zł.

Podatek za ostatni miesiąc (kwartał) prowadzenia działalności gospodarczej należy zapłacić generalnie do 20-tego miesiąca następnego po miesiącu (kwartale), w którym zlikwidowano działalność gospodarczą, a jeżeli likwidacja nastąpiła w grudniu - do dnia złożenia rozliczenia rocznego (czyli do 30 kwietnia roku następnego). Podatek trzeba zapłacić od dochodu ustalonego z uwzględnieniem różnic remanentowych.

Przypominamy, że obecnie likwidacja działalności gospodarczej nie zobowiązuje do zapłaty podatku z remanentu likwidacyjnego (jak było w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2010 r.).

Zaznaczamy, że również podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym na dzień zakończenia działalności gospodarczej muszą sporządzić spis z natury. Wartości tego spisu nie uwzględniają jednak przy ustaleniu ryczałtu za ostatni miesiąc prowadzenia działalności.

Sprzedaż składników majątku po likwidacji działalności gospodarczej

Sprzedaż składników majątku objętych wykazem sporządzonym na dzień likwidacji działalności gospodarczej powoduje generalnie powstanie przychodu z tej działalności (z wyjątkiem, o którym mowa dalej). Opodatkowaniu podlega jednak dochód, czyli różnica między uzyskanym przychodem z odpłatnego zbycia a wydatkami na nabycie zbywanego składnika, niezaliczonymi do kosztów podatkowych w jakiejkolwiek formie (art. 24 ust. 3b i 3d ustawy o PDOF). Wydatkami, które w momencie sprzedaży wpłyną na dochód do opodatkowania będą zatem:

  • w przypadku towarów handlowych - wydatki na nabycie tych składników majątku (wydatki te u prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów zostały bowiem wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na dzień likwidacji poprzez różnice remanentowe, a u prowadzących księgi rachunkowe - w ogóle nie były ujęte w kosztach),

  • w przypadku środków trwałych - niezamortyzowana ich wartość.

Natomiast jeżeli po likwidacji działalności gospodarczej podatnik sprzeda wyposażenie, kwota uzyskana z tej sprzedaży będzie jednocześnie przychodem i dochodem będącym podstawą opodatkowania. W tym przypadku bowiem wydatki związane z zakupem ww. składnika majątku zostały już uwzględnione w kosztach podatkowych (nie zostały wyłączone z tych kosztów na dzień likwidacji działalności gospodarczej) i nie ma podstaw do ponownego ich uwzględniania w rachunku podatkowym.

WAŻNE: Sprzedaż składników majątku po likwidacji działalności gospodarczej nie spowoduje powstania przychodu, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja działalności prowadzonej samodzielnie (lub likwidacja spółki niebędącej osobą prawną), do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat (przy założeniu, że odpłatne zbycie nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej - art. 14 ust. 3 pkt 12 ustawy o PDOF).

Zawieszanie i likwidacja firmy - czytaj także:
POLECAMY
WIĘCEJ NA TEN TEMAT W ZASOBACH PŁATNYCH
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60