Wyszukaj

Jak szukać?»

Do 30 kwietnia osoby fizyczne prowadzące księgi rachunkowe powinny przekazać do urzędu skarbowego sprawozdanie finansowe za 2014 r.30 kwietnia 2015 r. upływa termin przekazania do PFRON sprawozdania finansowego za 2014 r.Do 30 kwietnia 2015 r. należy złożyć PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-39 za 2014 r.
Zamknij
Aktualnie jesteś: Rachunkowość » Księgi rachunkowe
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Potrącanie należności przy wypłacie różnych świadczeń ze stosunku pracy

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 14 (350) z dnia 20.07.2013
1. Zasady dokonywania potrąceń

Z końcem czerwca 2013 r. rozwiązano umowę o pracę z pracownikiem, którego wynagrodzenie było zajęte przez komornika na poczet niespłaconej pożyczki bankowej. W czerwcu, oprócz wynagrodzenia za pracę, pracownik ten otrzymał także odprawę. Czy dokonując potrącenia egzekwowanej należności od każdego z tych świadczeń należy zastosować kwoty wolne od potrąceń?

Jeżeli w danym miesiącu następuje wypłata wynagrodzenia za pracę oraz innego świadczenia ze stosunku pracy (np. odprawy), to obydwa te świadczenia należy zsumować i od tak ustalonej kwoty dokonać potrącenia, stosując jedną kwotę wolną.

Wynika to z pisma Głównego Inspektoratu Pracy z 19 listopada 2012 r. (znak pisma: GNP-364/306-072-43-1/12), a także z wyjaśnienia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, które nasze Wydawnictwo otrzymało 16 maja 2013 r. W wyjaśnieniu tym czytamy:

"(…) Zgodnie z art. 87 § 8 k.p. potrąceń należności z wynagrodzenia pracownika w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki wynagrodzenia. W takim przypadku ograniczenia w dokonywaniu potrąceń pod postacią granic i kwot wolnych od potrąceń mają zastosowanie do kwoty wynagrodzeń przypadających do wypłacenia w danym miesiącu.

Na warunkach określonych w tych przepisach następują potrącenia m.in. z dodatkowego wynagrodzenia rocznego (art. 87 § 5 k.p.).

(…) jeżeli w danym miesiącu następuje wypłata wynagrodzenia za pracę oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego, to oba te świadczenia należy zsumować i od tak ustalonej kwoty dokonać potrącenia stosując kwotę wolną określoną w art. 871 lub art. 91 § 2 K.p."

Ponieważ jest to świadczenie z innego tytułu prawnego, pogląd ten należy odnieść także do innych należności ze stosunku pracy.

Warto przy okazji przypomnieć, iż - w świetle art. 87 § 3 Kodeksu pracy (K.p.) - potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:

  • do wysokości trzech piątych wynagrodzenia - w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych,
     
  • do wysokości połowy wynagrodzenia - w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych.

W razie zbiegu potrąceń, potrącenia należności innych niż alimentacyjne oraz zaliczek pieniężnych nie mogą w sumie przekroczyć połowy wynagrodzenia, a łącznie z należnościami na pokrycie świadczeń alimentacyjnych - trzech piątych wynagrodzenia.

Natomiast kara pieniężna związana z odpowiedzialnością porządkową za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych oraz zaliczek pieniężnych.

Niezależnie od ograniczeń, o których mowa wyżej, ustawodawca przewidział w większości przypadków kwotę wolną od potrąceń. Gwarantuje ona - zwłaszcza najniżej zarabiającym - zachowanie pewnego minimum socjalnego. Powyższe nie dotyczy jedynie należności alimentacyjnych. W pozostałych przypadkach wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
     
  • 75% wymienionego wynagrodzenia - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
     
  • 90% wymienionego wynagrodzenia - przy potrącaniu kar pieniężnych z pracowniczej odpowiedzialności porządkowej.

Kwota wolna od potrąceń przewidziana jest również w przypadku dokonywania potrąceń dobrowolnych (na podstawie art. 91 § 1 K.p.). Jest ona równa wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - w przypadku potrącania należności na rzecz pracodawcy,
     
  • 80% wymienionej wyżej kwoty - przy potrącaniu innych należności.

Co istotne, przy ustalaniu kwoty wolnej od potrąceń odliczeniu podlega także składka na ubezpieczenie zdrowotne, chociaż nie wynika to z regulacji Kodeksu pracy. Takie podejście jest zgodne ze stanowiskiem Departamentu Prawnego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Od 1 stycznia 2013 r. kwota wolna w przypadku egzekucji należności niealimentacyjnych z wynagrodzenia pracownika pełnoetatowego, który ma prawo do podstawowych kosztów uzyskania przychodów oraz złożył pracodawcy PIT-2, wynosi 1.181,38 zł.


2. Ewidencja księgowa potrąceń

Jak zaksięgować potrącenie z wynagrodzenia przy wypłacie różnych świadczeń ze stosunku pracy (tutaj: wynagrodzenia i odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy)?

Wszelkiego rodzaju potrącenia zarówno obowiązkowe, jak i dobrowolne, pomniejszają odpowiednio ustaloną sumę wynagrodzeń pracowników i innych świadczeń ze stosunku pracy. W związku z tym podlegają ewidencji odpowiednio na koncie 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń" lub 23-4 "Pozostałe rozrachunki z pracownikami".

Kwota, którą jednostka jako pracodawca zobowiązana jest potrącić z wynagrodzenia i odprawy pracownika oraz przekazać na poczet egzekucji komorniczej podlega księgowaniu (na podstawie listy płac), zapisem:

      - Wn konto 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń"
         lub 23-4 "Pozostałe rozrachunki z pracownikami",
      - Ma konto 24 "Pozostałe rozrachunki" (w analityce: Zajęcia komornicze).

Z kolei dokonany przez jednostkę przelew potrąconej kwoty na konto komornika ewidencjonowany jest zapisem:

      - Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki"
         (w analityce: Zajęcia komornicze),
      - Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący".

Przypominamy, że odprawy wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Wynika to z treści § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.). W konsekwencji nie stanowią także podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Przykład

I. Założenia:

1. Jednostka otrzymała zawiadomienie komornika o zajęciu wynagrodzenia jednego z pracowników na poczet niespłaconej pożyczki bankowej na kwotę: 5.000 zł.

2. Z końcem czerwca 2013 r. rozwiązano umowę o pracę z tym pracownikiem, wypłacając mu wynagrodzenie w wysokości: 2.320 zł brutto oraz odprawę w wysokości: 2.105 zł brutto. Oba świadczenia naliczono na jednej liście płac, w której uwzględniono koszty uzyskania przychodu (w wysokości: 111,25 zł) i kwotę wolną od podatku (w wysokości: 46,33 zł).

3. Rozliczenie składkowo-podatkowe pracownika za czerwiec 2013 r. przedstawiało się następująco:

a) składki na ubezpieczenia społeczne od kwoty wynagrodzenia: 318,07 zł,

b) składka na ubezpieczenie zdrowotne od kwoty wynagrodzenia: 180,17 zł,

c) zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych, łącznie od kwoty wynagrodzenia i odprawy: 518 zł,

d) do wypłaty: 2.320 zł + 2.105 zł - 318,07 zł - 180,17 zł - 518 zł = 3.408,76 zł.

4. Na poczet egzekucji jednostka zobowiązana jest przekazać kwotę: 1.704,38 zł.

Maksymalna kwota potrącenia wynosi: 1.704,38 zł (1/2 × 3.408,76 zł), a kwota wolna: 1.181,38 zł. Pracodawca może zatem potrącić całą dopuszczalną kwotę (3.408,76 zł - 1.704,38 zł = 1.704,38 zł; 1.704,38 zł > 1.181,38 zł).

5. Pracownikowi wypłacono przelewem wynagrodzenie i odprawę (pomniejszone o kwotę zajęcia komorniczego) w wysokości: 3.408,76 zł - 1.704,38 zł = 1.704,38 zł.

6. Zgodnie z polityką rachunkowości jednostki, koszty działalności podstawowej ujmowane są wyłącznie na kontach kosztów rodzajowych.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. Lista płac:      
   a) wynagrodzenie brutto 2.320,00 zł 40-4 23-0
   b) odprawa brutto 2.105,00 zł 40-5 23-0
   c) składki ZUS: 318,07 zł + 180,17 zł =  498,24 zł 23-0 22
   d) zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych 518,00 zł 23-0 22
   e) zajęcie komornicze 1.704,38 zł 23-0 24
2. WB - wypłata wynagrodzenia i odprawy po pomniejszeniu o kwotę zajęcia komorniczego 1.704,38 zł 23-0 13-0
3. WB - przelew na konto komornika kwoty potrąconej z wynagrodzenia 1.704,38 zł 24 13-0

III. Księgowania:

Ewidencja księgowa potrąceń

Księgi rachunkowe - czytaj także:

Aplikacja dla Księgowych ! - ASYSTENT GOFIN - POZNAJ I POBIERZ - www.asystent.gofin.pl
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
www.PrzewodnikPrenumeratora.gofin.pl
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
WIĘCEJ NA TEN TEMAT W ZASOBACH PŁATNYCH
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60