Kupiliśmy wierzytelność od spółki „X”. Różnicę między kwotą należną od dłużnika (wartością nominalną należności) a kwotą zapłaconą zbywcy ujęliśmy na koncie 84. Dłużnik nie uregulował tej wierzytelności, więc sprawę skierowaliśmy do sądu, ponosząc koszty. Obecnie sąd umorzył postępowanie. Jak zaksięgować opisane zdarzenie?

Zakup wierzytelności w księgach nabywcy ujmuje się na koncie 24 „Pozostałe rozrachunki”. Wartość nominalna wierzytelności ujmowana jest po stronie Wn konta 24 (w analityce: Konto imienne dłużnika), natomiast cena nabycia wierzytelności po stronie Ma tego konta (w analityce: Konto imienne zbywcy wierzytelności).

Różnica pomiędzy wartością nominalną a ceną nabycia wierzytelności ujmowana jest i rozliczana za pośrednictwem konta 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”.

Jak wynika z pytania dłużnik nie spłacił wierzytelności, więc jednostka skierowała sprawę na drogę postępowania sądowego. W takim przypadku, na podstawie art. 35b ustawy o rachunkowości, wskazane jest dokonanie odpisu aktualizującego wartość należności.

Z uwagi na fakt, iż skutki obrotu wierzytelnościami podlegają zarachowaniu do kosztów lub przychodów finansowych, odpisu aktualizującego dokonuje się w ciężar kosztów finansowych, zapisem: Wn konto 75-1, Ma konto 28. W omawianej sytuacji odpis aktualizujący nie powinien przekraczać kwoty stanowiącej różnicę między wartością nominalną wierzytelności a spodziewanym zyskiem z operacji finansowych, ujętym w dacie nabycia wierzytelności na koncie 84 (czyli ceny nabycia).

Natomiast odpisanie salda figurującego na koncie dłużnika, w sytuacji uznania wierzytelności objętej odpisem aktualizującym za nieściągalną może nastąpić zapisem:
 

1) do wysokości kwoty ujętej na koncie 84:

- Wn konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”,       - Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”,

2) pozostałej kwoty:

- Wn konto 28 „Odpis aktualizujący wartość należności”,       - Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”.

I. Założenia:

1. Jednostka kupiła od spółki „X” wierzytelność o wartości nominalnej: 1.000 zł, płacąc za nią: 100 zł. Dłużnik nie uregulował tej wierzytelności, więc jednostka skierowała sprawę na drogę sądową, ponosząc opłatę w kwocie: 50 zł. W momencie oddania sprawy na drogę sądową jednostka dokonała odpisu aktualizującego wartość należności.

2. Sąd umorzył postępowanie. W związku z tym jednostka odpisała wierzytelność jako nieściągalną.

II. Dekretacja:
 

III. Księgowania:

Jeżeli jednostka nie dokonała odpisu aktualizującego wartość należności odpisanie salda figurującego na koncie dłużnika w sytuacji uznania wierzytelności za nieściągalną może nastąpić zapisem:
 

1) do wysokości kwoty ujętej na koncie 84:

- Wn konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”,       - Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”,

2) pozostałej kwoty:

- Wn konto 75-1 „Koszty finansowe”,       - Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”.

I. Założenia:

Na podstawie danych liczbowych z poprzedniego przykładu, przy założeniu że jednostka nie dokonała odpisu aktualizującego.

II. Dekretacja:
 

III. Księgowania: