Mam zamiar w najbliższym czasie przystąpić do egzaminu na certyfikat księgowy. Czy już do wniosku o zakwalifikowanie do egzaminu należy dołączyć dokumenty wskazujące na wykształcenie oraz praktykę w księgowości?

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. nr 62, poz. 508), osoba ubiegająca się o zakwalifikowanie do egzaminu składa do Ministra Finansów wniosek zawierający:

• numer PESEL (a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość),
  
  

• imiona i nazwisko,
  
  

• datę i miejsce urodzenia,
  
  

• adres zamieszkania oraz adres do korespondencji.

Do wniosku należy dołączyć:

1) oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych oraz korzystaniu z pełni praw publicznych;

2) oświadczenie o niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości.

Przed przystąpieniem do egzaminu nie ma więc konieczności legitymowania się praktyką w księgowości oraz wykształceniem. Dodatkowo nie został określony formularz wniosku o zakwalifikowanie do egzaminu - ważne jest tylko, aby wniosek i oświadczenia zawierały wszystkie ww. dane i informacje. Co prawda na stronie internetowej Ministerstwa Finansów znajduje się przykładowy formularz, jednak posłużenie się nim nie jest konieczne.

Kolejnym etapem warunkującym udział w egzaminie jest uiszczenie opłaty na rachunek bankowy wskazany przez ośrodek egzaminacyjny.

Pomimo że, co do zasady, opłata egzaminacyjna nie podlega zwrotowi, warto pamiętać, że ustawodawca przewidział w pewnych sytuacjach możliwość odzyskania pieniędzy wpłaconych na egzamin. Po pierwsze, każda osoba zakwalifikowana do egzaminu może na 14 dni przed jego terminem zwrócić się do organizatora egzaminu o zwrot opłaty egzaminacyjnej, bez konieczności podawania przyczyn rezygnacji.

Druga sytuacja dotyczy przyczyn losowych uniemożliwiających uczestnictwo w egzaminie. W takim przypadku opłatę wniesioną za egzamin zalicza się na poczet egzaminu przeprowadzanego w terminie późniejszym, pod warunkiem przedstawienia komisji egzaminacyjnej dokumentów potwierdzających niemożność przystąpienia do egzaminu w wyznaczonym terminie, najpóźniej w ciągu 7 dni po tym terminie.

Zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym otwiera drogę do ubiegania się o wydanie certyfikatu księgowego. Na okoliczność pomyślnego zaliczenia egzaminu otrzymuje się odrębne zaświadczenie, które wraz z pozostałymi dokumentami należy złożyć w Ministerstwie Finansów. Dla osób, które starają się o certyfikat księgowy po zdanym egzaminie, niezbędne będzie złożenie:

• wniosku o wydanie certyfikatu - zgodnego z oficjalnym wzorem;
  
  

• zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego - z datą poświadczenia niekaralności nie wcześniejszą niż 30 dni przed datą złożenia wniosku;
  
  

• dokumentów potwierdzających posiadanie przynajmniej dwuletniej praktyki w księgowości;
  
  

• dokumentów, w tym dyplomu lub świadectwa, potwierdzającego posiadanie wykształcenia co najmniej średniego.

Przepisy nie precyzują momentu, w jakim ma być nabyta praktyka w księgowości oraz wykształcenie. Jako że do egzaminu mogą być zakwalifikowane osoby pełnoletnie (warunek złożenia oświadczenia o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych), w większości przypadków będą już spełniały wymóg posiadania odpowiedniego wykształcenia, tym bardziej, że zgodne z warunkami będzie każde wykształcenie średnie, niekoniecznie zakończone zdaniem egzaminu maturalnego. W kwestii praktyki w księgowości jest natomiast większa swoboda: całość doświadczenia rachunkowego może zostać zdobyta zarówno przed, jak i po zdaniu egzaminu i w zasadzie nie jest ograniczona terminem czasowym. Ważne jest wyłącznie, aby doświadczenie zawodowe kandydata odpowiadało wymogom co do zakresu praktyki (przynajmniej dwuletnie doświadczenie w zakresie wykonywania czynności wynikających z ustawy o rachunkowości) oraz formy nabywania praktyki (jeżeli stosunek pracy - to w wymiarze nie mniejszym niż 1/2 etatu; jeżeli umowa cywilnoprawna - to zawarta z biurem rachunkowym i koniecznie odpłatna).