Wyszukaj

Jak szukać?»

Do 31 grudnia 2014 r. należy powiadomić US o rezygnacji z bilansowej metody ustalania różnic kursowych.
Zamknij
Aktualnie jesteś: Podatki » VAT i akcyza
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Wyłączenia ze zwolnienia podmiotowego z VAT

Poradnik VAT nr 14 (350) z dnia 20.07.2013
1. Na czym polega zwolnienie podmiotowe z VAT?

Zwolnienie z podatku VAT o charakterze podmiotowym przysługuje tzw. drobnym przedsiębiorcom, tj. podatnikom, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Status drobnego przedsiębiorcy dotyczy podatników bez względu na formę opodatkowania w zakresie podatku dochodowego, a jedynym warunkiem jest nieprzekroczenie limitu obrotów, o którym mowa powyżej.

Również podatnicy, którzy dopiero rozpoczynają wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu VAT w trakcie roku podatkowego, mogą być podmiotowo zwolnieni z VAT, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 150.000 zł (art. 113 ust. 9 ustawy o VAT).

Jeżeli faktyczna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego powyższy limit, zwolnienie traci moc z momentem jego przekroczenia.

Aby wyliczyć kwotę, która powoduje utratę prawa do zwolnienia podmiotowego, w sytuacji gdy podatnik rozpocznie działalność w trakcie roku podatkowego, należy zastosować następujący wzór:

A = B × C/D

gdzie:

A  - oznacza graniczną kwotę obrotu w proporcji do okresu prowadzonej działalności, której przekroczenie powoduje utratę zwolnienia,
B  - oznacza limit określony w art. 113 ust. 1, czyli 150.000 zł,
C  - oznacza liczbę dni prowadzenia działalności, jaka pozostała do końca roku,
D  - oznacza liczbę dni w roku podatkowym.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy, do wyliczenia kwoty obrotu uprawniającej do zwolnienia przyjmuje się łączną wartość sprzedaży opodatkowanej netto (bez podatku VAT).

Do limitu obrotów uprawniających do zwolnienia, nie wlicza się importu towarów i usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Ponadto na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy o VAT do ww. limitu nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Na mocy art. 113 ust. 13 ustawy, z prawa do korzystania ze zwolnienia z VAT wyłączeni są podatnicy, którzy dokonują sprzedaży:

  • wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali,
     
  • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem energii elektrycznej i wyrobów tytoniowych,
     
  • nowych środków transportu,
     
  • terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę,
     
  • usług prawniczych,
     
  • usług w zakresie doradztwa,
     
  • usług jubilerskich.

Szczegółowa lista towarów i usług, do których nie ma zastosowania zwolnienie z VAT, określona jest w załączniku do rozporządzenia w sprawie faktur.

art. 113 ust. 13 ustawodawca określił ponadto czynności, których wykonanie przez podatnika zwolnionego podmiotowo z VAT podlega opodatkowaniu VAT. Jest to import towarów i usług, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów oraz dostawa towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca. Należy podkreślić, iż jest to wyłączenie przedmiotowe, co oznacza, że podatnik zwolniony z VAT, który dokonał np. importu towarów, nie traci prawa do zwolnienia podmiotowego, a musi jedynie opodatkować tę czynność, tj. import.

Zwolnienia podmiotowego nie stosuje się również przy świadczeniu usług, dla których zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 8 podatnikiem jest ich usługobiorca, czyli usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. nr 122, poz. 695), jeżeli usługodawcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, niekorzystający ze zwolnienia wynikającego z art. 113 ust. 1 i 9 a usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15.


2. Podatnicy dokonujący WNT

Z brzmienia art. 113 ust. 13 ustawy o VAT wynika, że zwolnienia z opodatkowania ze względu na obroty nie stosuje się m.in. do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Zatem podatnik, który nie przekroczył limitu sprzedaży wynoszącego 150.000 zł, dokonujący nabycia towarów z innego państwa unijnego, które uznawane jest za WNT, musi dokonać rejestracji jako podatnik VAT czynny.

Jeśli podatnik, zwolniony z opodatkowania ze względu na osiągane obroty, dokonuje nabycia towarów na terytorium Wspólnoty od podatnika unijnego, to zasadniczo taki zakup uznawany jest za WNT.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku gdy nabywca nie przekroczył limitu obrotów przewidzianego dla drobnych przedsiębiorców, a wartość WNT nie przekroczyła w trakcie roku podatkowego kwoty 50.000 zł, wówczas WNT nie występuje. WNT nie wystąpi także wtedy, gdy dostawca unijny jest podatnikiem, ale dostawa opodatkowana jest w systemie marży. Bez względu na wartość przeprowadzanych transakcji, nabycie wewnątrzwspólnotowe nie wystąpi jeśli dostawcą jest niepodatnik.

We wszystkich wymienionych wyżej przypadkach WNT nie wystąpi, co oznacza, że wyłączenie, o którym mowa w art. 113 ust. 13 ustawy nie ma zastosowania i podatnik nie jest zobowiązany do zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny.

Gdyby jednak podatnik zwolniony ze względu na niskie obroty dokonał WNT od unijnego przedsiębiorcy, a kwota tego nabycia przekroczyła w trakcie roku podatkowego kwotę 50.000 zł, podatnik musiałby wykazać to nabycie w deklaracji jako WNT. W takim przypadku konieczne byłoby dopełnienie obowiązków rejestracyjnych w zakresie podatku VAT oraz rejestracji dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych.


3. Dostawa towarów opodatkowanych akcyzą

W myśl art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b) ustawy o VAT, z prawa do zwolnienia podmiotowego wyłączeni są podatnicy, którzy dokonują dostawy towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym.

Na tym tle najwięcej wątpliwości podatników budzi kwestia dokonywanej przez nich sprzedaży samochodów osobowych.

art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 ze zm.) wnika, że przedmiotem opodatkowania akcyzą jest pierwsza sprzedaż na terytorium kraju samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego nie została zapłacona akcyza z tytułu jego importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia. Jednocześnie, przedmiotem opodatkowania akcyzą jest również sprzedaż na terytorium kraju samochodu osobowego, niezarejestrowanego na terytorium kraju, następująca po jego pierwszej sprzedaży w Polsce, jeżeli wcześniej akcyza nie została zapłacona w należnej wysokości (art. 100 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym). Zatem należałoby przyjąć, że wyłączenie ze zwolnienia podmiotowego dotyczy transakcji, które opodatkowane są akcyzą. Ponieważ sprzedaż samochodu w kolejnej fazie obrotu nie jest już opodatkowana podatkiem akcyzowym, podatnik powinien mieć prawo do zwolnienia podmiotowego z VAT.

Organy podatkowe jednak uznają, że wyłączenie ze zwolnienia podmiotowego z VAT odnosi się do podatników sprzedających towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, a nie do podatników, na których ciąży obowiązek w podatku akcyzowym. Tak orzekł m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 26 lipca 2012 r., nr IPPP3/443-467/12-2/JK. W taki sam sposób wypowiedział się Minister Finansów w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 1655.

Należy jednak zwrócić uwagę na zmianę brzmienia przepisu art. 113 ust. 13 ustawy, która wejdzie w życie 1 stycznia 2014 r. Od tego dnia ze zwolnienia z VAT nie będą mogli korzystać podatnicy dokonujący dostawy towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, lecz nie będzie to dotyczyło m.in. sprzedaży samochodów osobowych, innych niż nowe, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji. Zmiana nie obejmie zatem swym zakresem samochodów kupionych w celach odsprzedaży.


4. Usługi w zakresie doradztwa

Wśród czynności, których wykonywanie nie pozwala na korzystanie przez podatnika ze zwolnienia podmiotowego wymienione jest m.in. świadczenie usług w zakresie doradztwa (art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy). Niestety, w ustawie o VAT nie zdefiniowano pojęcia "doradztwo", co powoduje problemy podatników z interpretacją tego przepisu.

W internetowym Słowniku Języka Polskiego PWN (www.sjp.pwn.pl), "doradca" - to ten, "kto udziela porad". Natomiast "doradzać", oznacza "udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie". Określenie "doradztwo" obejmować może szereg usług doradczych, np.: podatkowych, prawnych, finansowych.

Pomimo, iż ustawa o VAT w art. 113 ust. 13 nie odwołuje się do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, to jednak - zdaniem redakcji - definiując "usługi w zakresie doradztwa" należy przede wszystkim wziąć pod uwagę, jakie usługi doradztwa określone są w tej klasyfikacji.

Świadczenie wszelkich usług określonych z nazwy w PKWiU jako usługi doradztwa, wyłącza podatnika z prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ustawy. Wyjątkiem będą jedynie ww. usługi doradztwa rolniczego, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego, których świadczenie nie pozbawia podatnika prawa do korzystania ze zwolnienia.


VAT i akcyza - czytaj także:

Aplikacja dla Księgowych ! - ASYSTENT GOFIN - POZNAJ I POBIERZ - www.asystent.gofin.pl
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
www.PrzewodnikPrenumeratora.gofin.pl
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
WIĘCEJ NA TEN TEMAT W ZASOBACH PŁATNYCH
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60