Odliczenie VAT od zakupu samochodu osobowego jest limitowane (60% kwoty podatku, nie więcej niż 6.000 zł). Czy sprzedaż takiego samochodu, która jest zwolniona z VAT, powoduje konieczność korekty podatku odliczonego od zakupu tego samochodu, skoro przepisy regulujące kwestie tej korekty odnoszą się do sytuacji, gdy przysługiwało prawo do odliczenia całego VAT?

Przy zakupie samochodu osobowego podatnik może odliczyć 60% kwoty podatku wykazanej w fakturze, nie więcej niż 6.000 zł - oczywiście jeżeli istnieje związek wydatku z czynnościami opodatkowanymi. Natomiast sprzedaż takiego samochodu po pół roku od nabycia prawa do rozporządzania nim jak właściciel (np. od zakupu, wykupu z leasingu) jest zwolniona z VAT (§ 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie VAT - Dz. U. nr 73, poz. 392 ze zm.).

Zastosowanie zwolnienia z VAT do sprzedaży samochodu powoduje, że zmienia się jego przeznaczenie - ze związku z czynnościami opodatkowanymi, na związek z czynnością zwolnioną z VAT, a zmiana przeznaczenia towaru może powodować konieczność korekty odliczonego VAT. Szczegółowe regulacje w tym zakresie zawiera art. 91 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 91 ust. 7 ww. ustawy, przepisy ust. 1-6 (określające zasady korekty VAT) stosuje się odpowiednio m.in. w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi. Ponieważ w powołanym przepisie odwołano się do odliczenia "całej kwoty podatku", pojawiły się wątpliwości, czy regulacje zawarte w art. 91 ustawy o VAT należy stosować również do samochodów osobowych (lub niektórych innych pojazdów samochodowych), przy nabyciu których przysługuje prawo do odliczenia jedynie części VAT (60% kwoty podatku wykazanej w fakturze, nie więcej niż 6.000 zł).

Powyższą kwestię rozstrzygnął WSA w Kielcach w wyroku z 31 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 145/11 (orzeczenie prawomocne). Sąd uznał, że w przypadku zakupu samochodów podatkiem naliczonym jest jedynie 60% kwoty podatku wykazanej w fakturze, nie więcej niż 6.000 zł (a nie cała kwota podatku). Pozostała część tej kwoty (tj. VAT niepodlegający odliczeniu) nie ma przymiotu podatku naliczonego w rozumieniu art. 86 ust. 2 ustawy VAT. W konsekwencji oznacza to, że VAT podlegający odliczeniu przy zakupie samochodu osobowego stanowi "całą kwotę podatku naliczonego", o której mowa w art. 91 ust. 7 ustawy o VAT.

WAŻNE: Jeżeli podatnik odliczył VAT od zakupu samochodu osobowego (60% kwoty podatku, nie więcej niż 6.000 zł), zmiana przeznaczenia tego samochodu (np. sprzedaż, która jest zwolniona z VAT) w tzw. "okresie korekty" zobowiązuje do skorygowania VAT odliczonego przy zakupie tego pojazdu.

Przypominamy, że okres korekty dla samochodów o wartości początkowej przekraczającej 15.000 zł wynosi 5 lat, a korekcie podlega 1/5 kwoty odliczonego VAT za każdy rok pozostający do końca okresu korekty.
 

Przykład W 2008 r. podatnik kupił samochód osobowy za 30.000 zł plus VAT 6.600 zł. Ponieważ zakup związany był z czynnościami opodatkowanymi, od zakupu odliczono VAT w wysokości 3.960 zł (60% kwoty podatku wykazanej w fakturze, nie więcej niż 6.000 zł). Sprzedaż tego samochodu w 2011 r. jest zwolniona z VAT, co powoduje zmianę przeznaczenia towaru w okresie korekty (korekta obejmuje lata 2008-2012). Podatnik musi skorygować VAT przypadający na pozostały okres korekty (tj. za lata 2011-2012). Korekta wyniesie: 3.960 zł x 2/5 = 1.584 zł. Kwotę tę podatnik powinien wykazać w deklaracji VAT w poz. 53 ze znakiem "minus", w miesiącu dokonania sprzedaży. Zmniejszy ona kwotę podatku naliczonego za dany okres rozliczeniowy.

Uwaga! Jeżeli wartość początkowa samochodu nie przekracza 15.000 zł, korekta konieczna jest tylko wówczas, gdy od oddania samochodu do używania nie upłynęło 12 miesięcy. Wówczas koryguje się cały odliczony VAT. Jeżeli okres ten upłynął, żadna korekta nie jest już konieczna.