Wyszukaj

Jak szukać?»

Do 30 kwietnia osoby fizyczne prowadzące księgi rachunkowe powinny przekazać do urzędu skarbowego sprawozdanie finansowe za 2014 r.30 kwietnia 2015 r. upływa termin przekazania do PFRON sprawozdania finansowego za 2014 r.Do 30 kwietnia 2015 r. należy złożyć PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-39 za 2014 r.
Zamknij
Aktualnie jesteś: Podatki » Podatek dochodowy
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Różnice kursowe - omówienie zasad ustalania z przykładami (część II)

Przegląd Podatku Dochodowego nr 15 (327) z dnia 1.08.2012

W poprzednim numerze naszego czasopisma omówiliśmy, jak należy interpretować znaczenie pojęcia "kurs faktycznie zastosowany" oraz zasady ustalania różnic kursowych od własnych środków pieniężnych (w tym kwestię stosowania kursu historycznego). W tej części opracowania przedstawimy zasady ustalania różnic kursowych w typowych sytuacjach gospodarczych, tj. nabycia/sprzedaży towarów lub usług.

W przykładach będziemy uwzględniać wyjaśnienia z części I artykułu, jak również przyjęte tam założenia.

1. Różnice kursowe dotyczące VAT wykazanego na fakturze

W art. 24c updof i art. 15a updop ustawodawca ściśle określił sytuacje, w których powstają różnice kursowe (przepisy te nie dotyczą firm, które decydują się na stosowanie do celów podatkowych zasad ustalania różnic kursowych wynikających z ustawy o rachunkowości). Z przepisów tych wynika, że powstanie różnic kursowych należy wiązać z kategoriami przychodu należnego i kosztu poniesionego. Tak więc w przypadku faktur sprzedaży różnice kursowe powstają, gdy wartość przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote jest wyższa lub niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania (art. 24c ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 updof oraz art. 15a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 updop). Natomiast w przypadku faktur kosztowych różnice kursowe powstają, gdy wartość poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote jest wyższa lub niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty (art. 24c ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 updof oraz art. 15a ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 updop).

Z art. 14 ust. 1 updof i art. 12 ust. 4 pkt 9 updop wynika, że przychodem nie jest należny VAT. Natomiast art. 23 ust. 1 pkt 43 updof i art. 16 ust. 1 pkt 46 updop stanowi, że co do zasady podatek naliczony nie jest uważany za koszt uzyskania przychodu. Zatem, zgodnie z literalną wykładnią tych przepisów, należy uznać, że ewentualne różnice kursowe od kwoty VAT wskazanej na fakturze sprzedaży lub zakupu wyrażonej w walucie obcej nie są różnicami kursowymi do celów podatkowych.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy kupujący nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanej faktury, zgodnie z przepisami ustawy o VAT. Wówczas ma prawo zaliczyć ten podatek w koszty podatkowe, a co za tym idzie, ustalić różnicę kursową od wartości brutto wydatku.

Zdaniem NSA wyrażonym w wyroku z 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1508/10 (orzeczenie prawomocne): "(…) to, że różnice w wycenie kwot podatku od towarów i usług, wynikające z ryzyka kursowego, nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. wprost, nie oznacza, że są one kosztem podatkowym. Jakkolwiek przepis art. 15a ust. 1 wyodrębnia różnice kursowe m.in. w kosztach podatkowych, to jednak nie mają one autonomicznego charakteru. Dopiero, jeżeli wynikający z transakcji gospodarczej wydatek ma związek z przychodem i zostanie uznany za koszt podatkowy, to również różnice kursowe z takim wydatkiem (kosztem uzyskania przychodów) związane mogą zostać uznane za koszt podatkowy. Istota różnic kursowych polega na urealnieniu przychodów i kosztów podatkowych z tytułu zmian kursów waluty. Jeżeli więc w określonym stanie faktycznym nie ma kosztu uzyskania przychodu, to nie ma również podstawy do jego urealniania. W przypadku podatku od towarów i usług ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych wyraził zasadę, że podatek ten nie wywołuje na jej gruncie skutków podatkowych. Jest neutralny podatkowo. Zasada ta dotyczy zarówno kosztów uzyskania przychodów, jak i przychodów".

Zwróć uwagę!

Jeśli różnice kursowe ustalane są metodą podatkową, to nie powstają one od tej części zobowiązania lub należności, która odpowiada wartości podatku VAT (z wyłączeniem sytuacji, w której kupujący nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanej faktury, zgodnie z przepisami ustawy o VAT).

Wystawienie lub otrzymanie faktury w walucie obcej na rzecz lub od krajowego kontrahenta rodzi identyczny obowiązek wykazania różnic kursowych dla celów PIT lub CIT jak w przypadku faktur w obrocie zagranicznym. Różnice takie korygują odpowiednio przychody lub koszty podatkowe.

Gdy należność w obrocie krajowym wyrażona jest w walucie obcej, kwota VAT na fakturze, zgodnie z § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 68, poz. 360), musi zostać wyrażona w złotych. Taką kwotę przedsiębiorcy uwzględniają też w rozliczeniu podatkowym i z tego punktu widzenia jest to kwota niezmienna. Z oczywistych względów nie powstanie więc różnica kursowa na kwocie VAT.

Uzupełniająco warto wspomnieć, że podatek od wartości dodanej nakładany w innym niż Polska państwie członkowskim UE nie powinien być do celów określenia dochodu traktowany na tych samych zasadach co podatek od towarów i usług. Według najnowszej linii orzeczniczej organów podatkowych koszty poniesione za granicą udokumentowane fakturą otrzymaną od unijnego kontrahenta zaliczamy do kosztów uzyskania przychodów w kwocie brutto, a zwrócony zagraniczny podatek od wartości dodanej jest przychodem (pisaliśmy o tym w Przeglądzie Podatku Dochodowego nr 10 z 2012 r., w artykule pt. "Podatek od wartości dodanej może być przychodem lub kosztem - zmiana stanowiska resortu finansów"). Wobec tego różnice kursowe dotyczące kosztów/przychodów w części odpowiadającej podatkowi od wartości dodanej będą stanowić podatkowe koszty lub przychody.


2. Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych w części dotyczącej VAT

Wyłączenie różnic kursowych związanych z kwotą VAT wyrażonego w walucie obcej z podstawy opodatkowania nie dotyczy jednak różnic kursowych powstałych na własnych środkach pieniężnych w walucie obcej przy zapłacie zobowiązania w części dotyczącej podatku VAT. Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych są wyłącznie związane z posiadaniem środków pieniężnych w walucie obcej na rachunku walutowym przez pewien okres czasu, w trakcie którego dochodzi zazwyczaj do zmiany kursów walutowych, powodujących zmianę siły nabywczej tych środków.

Zwróć uwagę!

W przypadku regulowania walutą obcą zobowiązania (w kwocie brutto) z tytułu poniesionego w tej samej walucie kosztu podatkowego, różnice kursowe od własnych środków pieniężnych powstaną również od tej części, która odpowiada podatkowi VAT i powinny być w całości uwzględnione odpowiednio w przychodach lub kosztach podatkowych.

W wyroku WSA we Wrocławiu z 14 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1229/11 (orzeczenie prawomocne) uznającym za prawidłowe stanowisko organu podatkowego znajdziemy potwierdzenie przedstawionego stanowiska. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał: "Dla powstania różnic kursowych, o których mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. nie ma znaczenia, za co dokonywana jest zapłata, powstanie tych różnic kursowych nie jest związane z zapłatą za zobowiązanie, które jest kosztem podatkowym, ale różnice te powstają również w związku z innymi zdarzeniami, które prowadzą do wypływu waluty z rachunku walutowego (wspomniana wyżej odsprzedaż własnych walut obcych). Dlatego, w ocenie Sądu, nie można wyłączyć z przychodów/kosztów różnic kursowych od środków pieniężnych, które powstają w związku z regulowaniem wydatków, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Czyli różnice kursowe powstałe na własnych środkach pieniężnych w walucie obcej przy zapłacie zobowiązania w części dotyczącej podatku VAT (który jest co do zasady neutralny podatkowo - nie wpływa na przychody i koszty uzyskania przychodów, poza wyjątkami wskazanymi w przepisach - art. 12 ust. 4 pkt 9 oraz pkt 10 u.p.d.o.p. oraz art. 16 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.p.) - stosownie do art. 15a ust. 1 w związku z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. - powinny być uwzględnione odpowiednio w przychodach lub kosztach podatkowych".


3. Kurs waluty stosowany do przeliczania kosztów poniesionych w walutach obcych

Na potrzeby ustalania podatkowych różnic kursowych za koszt poniesiony uważa się koszt wynikający z otrzymanej faktury, rachunku, a w przypadku ich braku - innego dowodu. Wynika to z art. 24c ust. 7 updof oraz art. 15a ust. 7 updop.

Ministerstwo Finansów w piśmie z 2 kwietnia 2007 r., nr DD6-8213-92/MD/07/332, uznało, że: "(…) przy ustalaniu różnic kursowych powinien być uwzględniany dzień wystawienia faktury. Do ustalenia różnic kursowych przyjmuje się bowiem koszt poniesiony, o którym mowa w przepisie art. 15a ust. 7 updop, który stanowi, iż za koszt poniesiony uważa się koszt wynikający z faktury (rachunku) lub innego dowodu, a zatem przy przeliczeniu waluty obcej na złote należy przyjmować kurs średni NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury, a nie dzień otrzymania faktury lub ujęcia (zaksięgowania) kosztu".

Zwróć uwagę!

Organy podatkowe w aktualnie wydawanych interpretacjach potwierdzają, że koszty w walucie obcej przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury.

Przykładem jest interpretacja indywidualna z 4 czerwca 2012 r., nr IPTPB1/415-185/12-2/KSU wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. W interpretacji tej organ podatkowy stwierdził, że: "Odnośnie natomiast kosztów zakupu przeliczonych wg średniego kursu Narodowego Banku Polskiego poprzedzającego dzień wystawienia faktury należy zauważyć, iż w myśl art. 11a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. W przypadku transakcji dotyczących kosztów uzyskania przychodów przeprowadzanych w walutach obcych należy mieć na uwadze fakt, iż transakcje te co do zasady skutkują powstaniem różnic kursowych, o których mowa w art. 14b i art. 24c ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Różnice kursowe powstają na skutek wahań kursów (kurs - cena jednej waluty w jednostkach innej waluty) kupna i sprzedaży waluty krajowej w stosunku do walut obcych, wzajemnych zmian poziomów kursów innych walut oraz wystąpienia odchyleń między kursem średnim walut obcych, ogłaszanym przez bank centralny (Narodowy Bank Polski) a faktycznymi, najczęściej bankowymi kursami sprzedaży lub zakupu poszczególnych walut. W zależności od wzajemnych relacji pomiędzy kursami walut mogą więc występować dodatnie lub ujemne różnice kursowe. W odniesieniu do różnic kursowych przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowią, że jeżeli wartość poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia - to powstają dodatnie różnice kursowe, a w sytuacji odwrotnej - ujemne różnice kursowe (art. 24c ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zgodnie z art. 24c ust. 7 ww. ustawy, (przy ich ustalaniu) za koszt poniesiony, o którym mowa w ust. 2 i 3, uważa się koszt wynikający z otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), a za dzień zapłaty, o którym mowa w ust. 2 i 3, dzień uregulowania zobowiązań w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia wierzytelności. Z przepisu tego wynika, iż do przeliczenia waluty obcej należy przyjąć datę wynikającą z faktury lub innego dowodu (…)".

Tymczasem odmienne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z 8 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1591/11 (orzeczenie nieprawomocne). Zdaniem Sądu: "(…) stosownie do treści będącego przedmiotem interpretacji art. 15 ust. 4e (updop - przyp. red.), za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. (…) Ustawodawca więc w sposób niebudzący wątpliwości określił moment poniesienia kosztu. Nie będzie nim więc kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury przez dostawcę - jak to przyjęto w rozstrzygnięciu interpretacyjnym, lecz będzie nim dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych, tj. dzień, w którym zaksięgowano na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu w razie jej braku".

Naszym zdaniem, do wyceny kosztu wyrażonego w walucie obcej należy przyjąć średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury, a nie datę pod którą koszt zostanie zaksięgowany.

Nie można ustalić wartości transakcji walutowej w przeliczeniu na złote w oderwaniu od zasad ustalania różnic kursowych. Jak bowiem słusznie zauważył NSA w powołanym wyroku z 23 marca 2012 r. "Istota różnic kursowych polega na urealnieniu przychodów i kosztów podatkowych z tytułu zmian kursów waluty". Na potrzeby różnic kursowych "koszt poniesiony" został zdefiniowany w art. 24c ust. 7 updop i art. 15a ust. 7 updop. Przepisy te mówią, że za koszt poniesiony uważa się koszt wynikający z otrzymanej faktury (rachunku) lub innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku).

Wprawdzie w art. 22 ust. 5d updof i art. 15 ust. 4e updop postanowiono, że za dzień poniesienia kosztu uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano), lecz przepis ten nie może mieć zastosowania do ustalenia kursu waluty stosowanego do przeliczenia kosztów poniesionych w walucie obcej. Odnosi się on bowiem jedynie do momentu ujęcia kosztu innego niż bezpośrednio związany z przychodem, a data zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych nie może decydować o kursie właściwym do przeliczenia tego wydatku na złote.

Zwróć uwagę!

Do przeliczenia wartości kosztu poniesionego w walucie obcej, udokumentowanego fakturą (rachunkiem) albo innym dowodem, należy przyjąć datę poprzedzającą datę wystawienia stosownego dokumentu.


4. Zapłata zobowiązania

Zapłata zobowiązania w walucie obcej może powodować powstanie różnic kursowych, które wpływają na zwiększenie odpowiednio przychodów lub kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej. Wskazuje na to treść przepisów art. 24c ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 updof i odpowiednio art. 15a ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 updop, które mają zastosowanie, w przypadku gdy podatnik stosuje metodę podatkową ustalania różnic kursowych.

Na podstawie powołanych przepisów, różnice kursowe powstają, gdy wartość poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według średniego kursu NBP jest wyższa lub niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia.

Należy przy tym przyjąć, że koszt poniesiony, to koszt wynikający z otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku). Z kolei dniem zapłaty jest dzień uregulowania zobowiązań w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia wierzytelności (art. 24c ust. 7 updof i art. 15a ust. 7 updop).

Przykład

Kontrahent zagraniczny wykonał usługę na rzecz spółki z o.o. i wystawił jej fakturę, z której wynika, że wartość usługi wynosi 15.000 euro. Średni kurs waluty ogłoszony przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury przez zagranicznego kontrahenta wynosił 4,3 zł/euro. Spółka uregulowała zobowiązanie wobec kontrahenta zagranicznego walutą nabytą w banku po kursie sprzedaży 4,25 zł/euro.

Ustalenie różnic kursowych powstałych przy zapłacie zobowiązania:

   15.000 euro x 4,3 zł/euro - 15.000 euro x 4,25 zł/euro = 64.500 zł - 63.750 zł = 750 zł.

Koszt poniesiony okazał się wyższy od wartości tego kosztu w dniu zapłaty. Powstała więc dodatnia różnica kursowa, która zwiększyła przychody podatkowe.


Przykład

Przedsiębiorca zakupił towar za granicą. Z faktury wystawionej przez kontrahenta zagranicznego wynika, że wartość towaru wynosi 10.000 euro.

Na potrzeby ustalenia podatkowych różnic kursowych przedsiębiorca określa wartość kosztu w oparciu o zastosowanie dwóch kursów waluty:

1) ustala średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury przez zagranicznego kontrahenta, co pozwala mu ustalić wysokość tzw. kosztu poniesionego;

2) w dniu dokonania zapłaty - stosuje do przeliczenia płatności w walucie obcej na złote kurs średni NBP z dnia poprzedzającego dokonanie płatności z rachunku walutowego, co pozwala ustalić wartość kosztu w dniu zapłaty.

Średni kurs euro NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury przez zagranicznego kontrahenta wynosił 4,02 zł/euro, a kurs średni NBP z dnia poprzedzającego dokonanie płatności z rachunku walutowego 4,03 zł/euro.

Ustalenie różnicy kursowej powstałej przy zapłacie zobowiązania:

10.000 euro x 4,02 zł/euro - 10.000 euro x 4,03 zł/euro = 40.200 zł - 40.300 zł = - 100 zł.

Koszt poniesiony okazał się niższy od wartości tego kosztu w dniu zapłaty. Powstała więc ujemna różnica kursowa, która zwiększyła koszty uzyskania przychodów.

Ponadto w dniu dokonania zapłaty przedsiębiorca ustala różnice kursowe na rachunku walutowym.

Na rachunku walutowym spółki znajduje się 11.000 euro, na które składają się:

  • zapłata należności w kwocie 2.000 euro wyceniona po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień otrzymania należności, który wynosił 4,2 zł/euro, co dało równowartość 8.400 zł,
     
  • zapłata należności w kwocie 6.000 euro wyceniona po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień otrzymania należności, który wynosił 4,17 zł/euro, co dało równowartość 25.020 zł,
     
  • zakupiona w banku waluta w kwocie 3.000 euro, wyceniona po kursie sprzedaży banku, który w tym dniu wynosił 4,15 zł/euro, co dało równowartość 12.450 zł.

Z rachunku bankowego przedsiębiorca dokonał zapłaty zobowiązania w kwocie 10.000 euro. Do wyceny rozchodu waluty z własnego rachunku walutowego podatnik zastosował średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania zapłaty zobowiązania, który wynosił 4,03 zł/euro.

Aby ustalić różnicę kursową od własnych środków pieniężnych, trzeba porównać wycenę środków pieniężnych w dniu ich wpływu i w dniu wypływu.

Do ustalenia kolejności wyceny środków pieniężnych, które wypływają z rachunku walutowego przedsiębiorca stosuje metodę FIFO (tj. pierwsze weszło, pierwsze wyszło).

Ustalenie różnic kursowych od własnych środków pieniężnych:

(2.000 euro x 4,2 zł/euro + 6.000 euro x 4,17 zł/euro + 2.000 euro x 4,15 zł/euro) - 10.000 euro x 4,03 zł/euro = (8.400 zł + 25.020 zł + 8.300 zł) - 40.300 zł = 41.720 zł - 40.300 zł = 1.420 zł.

Ujemna różnica kursowa w kwocie 1.420 zł zwiększyła koszty uzyskania przychodów.


5. Otrzymanie należności

W przypadku wystawienia faktury w walucie obcej przepisy podatkowe zobowiązują do przeliczenia na złote wyrażonych w walucie obcej przychodów podatkowych. W myśl art. 11a ust. 1 updof oraz art. 12 ust. 2 updop, przychód podatkowy w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Za datę powstania przychodu należnego uważa się m.in. dzień wydania rzeczy, wykonania usługi, w tym częściowego jej wykonania, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności, z zastrzeżeniem usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych (art. 14 ust. 1 i 1c updof i art. 12 ust. 3 i 3a updop).

Przy zastosowaniu metody podatkowej, różnice kursowe powstają, gdy wartość przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez NBP jest niższa lub wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia.

W sytuacji gdy wartość przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu będzie:

  • niższa od wartości tego przychodu ustalonej w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia - powstaną dodatnie różnice kursowe, które zwiększą przychód podatnika (art. 24c ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 updof i art. 15a ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 updop),
     
  • wyższa od wartości tego przychodu ustalonej w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia - powstaną ujemne różnice kursowe, które zwiększą koszty uzyskania przychodów (art. 24c ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 updof i art. 15a ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 updop).
Zwróć uwagę!

W przypadku wpływu należności na rachunek walutowy nie można mówić o faktycznym, rzeczywistym kursie, który miałby służyć do wyceny tej operacji, gdyż nie została dokonana wymiana środków pieniężnych (np. zakup waluty od banku). A gdy do otrzymanych należności nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień otrzymania należności. Wynika to z art. 24c ust. 4 updof oraz art. 15a ust. 4 updop.


Przykład

Podatnik wystawił fakturę na 5.000 zł dla zagranicznego kontrahenta w dniu powstania przychodu ze sprzedaży towarów (wydania mu towarów). Średni kurs NBP z poprzedniego dnia wynosił 4,16 zł/euro. Stąd przychód na dzień jego powstania wyniósł 20.800 zł (5.000 euro × 4,16 zł/euro).

Należność wpłynęła na rachunek walutowy podatnika. Kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień tego wpływu wynosił 4,17 zł/euro. Zatem przychód w dniu jego otrzymania wynosił 20.850 zł (5.000 euro × 4,17 zł/euro).

Ustalenie różnicy kursowej:

   5.000 euro × 4,16 zł/euro - 5.000 euro × 4,17 zł/euro = 20.800 zł - 20.850 zł = - 50 zł.

Jest to dodatnia różnica kursowa (przychód z dnia powstania okazał się niższy niż przychód z dnia jego otrzymania), którą podatnik ujął w przychodach.

Dodajmy, że ustawodawca nie wymaga, by zapłata była dokonana przelewem. Dlatego z punktu widzenia ustalania różnic kursowych nie ma znaczenia forma płatności. Kontrahent może walutę obcą np. wpłacić do kasy. W tym przypadku do otrzymanych należności nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się więc kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.

Pobranie zaliczki lub przedpłaty w walucie obcej nie zmienia zasady, że tego rodzaju należność nie jest przychodem podatkowym. Jednak po wykonaniu świadczenia konieczne będzie przeliczenie uzyskanego przychodu na złote oraz rozliczenie różnic kursowych.

Przykład

Zgodnie z zawartą umową kupna-sprzedaży na konto walutowe spółki wpłynęła zaliczka od kontrahenta z Niemiec w kwocie 4.000 euro, tj. 40% należności za dostawę towarów. Wpływ waluty przeliczono po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień otrzymania przedpłaty, który wyniósł 4,25 zł/euro, tj. 4.000 euro x 4,25 zł/euro = 17.000 zł.

Po zrealizowaniu dostawy powstał przychód należny, który należało wycenić po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, który wyniósł 4,30 zł/euro, tj. 10.000 euro x 4,30 zł/euro = 43.000 zł.

Kwota zapłaty pozostałej części należności, tj. 6.000 euro, wpłynęła na rachunek walutowy. Wpływ waluty wyceniono po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień wpływu waluty, który wyniósł 4,28 zł/euro, tj. 6.000 euro x 4,28 zł/euro = 25.680 zł.

Ustalenie różnic kursowych:

a) dotyczące zaliczki

4.000 euro x 4,30 zł/euro - 4.000 euro x 4,25 zł/euro = 17.200 zł - 17.000 zł = 200 zł,

b) dotyczące faktury końcowej

6.000 euro x 4,30 zł/euro - 6.000 euro x 4,28 zł/euro = 25.800 zł - 25.680 zł = 120 zł.

Są to ujemne różnice kursowe zwiększające koszty uzyskania przychodów.


Podatek dochodowy - czytaj także:

Aplikacja dla Księgowych ! - ASYSTENT GOFIN - POZNAJ I POBIERZ - www.asystent.gofin.pl
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
www.PrzewodnikPrenumeratora.gofin.pl
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
WIĘCEJ NA TEN TEMAT W ZASOBACH PŁATNYCH
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60