Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Bilans 2013 » Inwentaryzacja

Inwentaryzacja towarów i materiałów przeprowadzana w trakcie roku

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 19 (355) z dnia 1.10.2013

Spółka z o.o. przeprowadza inwentaryzację towarów i materiałów co roku. Termin rozpoczęcia inwentaryzacji następuje nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego. W bieżącym roku zarząd postanowił, że konieczne jest sporządzenie dodatkowej inwentaryzacji na dzień 31 lipca 2013 r. Czy w takiej sytuacji spółka musi przeprowadzić inwentaryzację także na koniec roku?

Inwentaryzację aktywów i pasywów przeprowadza się generalnie na ostatni dzień każdego roku obrotowego (art. 26 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Jednak termin ten (ostatni dzień roku obrotowego) i częstotliwość uważa się za dotrzymane, jeżeli jednostka przeprowadzi inwentaryzację w terminach określonych w art. 26 ust. 3 ustawy o rachunkowości. W myśl tego przepisu inwentaryzację niektórych składników aktywów - w tym materiałów i towarów objętych ewidencją bilansową, znajdujących się na terenie niestrzeżonym lub na terenie strzeżonym, lecz nieobjętych ewidencją ilościowo-wartościową - można rozpocząć 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończyć do 15 dnia następnego roku, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym.

Termin i częstotliwość inwentaryzacji uważa się ponadto za dotrzymane, jeżeli inwentaryzację zapasów materiałów i towarów:

  • znajdujących się w strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją ilościowo-wartościową - przeprowadzono raz w ciągu 2 lat,
     
  • objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki - przeprowadzono raz w roku.

Inwentaryzacja materiałów i towarów "raz w ciągu 2 lat" lub "raz w roku" oznacza możliwość jej przeprowadzenia w dowolnym dniu roku obrotowego, pod warunkiem że od daty poprzedniej inwentaryzacji nie upłynął okres odpowiednio dwóch lat lub jednego roku.

Oprócz obowiązkowej inwentaryzacji rocznej, o której mowa w art. 26 ustawy o rachunkowości, jednostki mogą - w zależności od potrzeb - przeprowadzać także inwentaryzacje doraźne (okolicznościowe, okazjonalne). Dzieje się tak przykładowo w sytuacji zmiany osoby odpowiedzialnej materialnie za powierzone jej mienie, w przypadku zaistnienia zdarzenia losowego (pożar, powódź, kradzież) itp.

Jeśli materiały i towary, o których mowa w pytaniu, objęte są ewidencją bilansową, znajdują się na terenie niestrzeżonym lub na terenie strzeżonym, lecz nie są objęte ewidencją ilościowo-wartościową, to przeprowadzenie w lipcu 2013 r. ich inwentaryzacji doraźnej nie zwalnia jednostki z obowiązku dokonania inwentaryzacji rocznej tych składników aktywów. Inwentaryzacja ta może być przeprowadzona w terminie od 1 października 2013 r. do 15 stycznia 2014 r.

Nie będzie potrzeby przeprowadzania w 2013 r. kolejnej inwentaryzacji materiałów i towarów, jeśli przedstawiona sytuacja dotyczy zapasów materiałów i towarów znajdujących się w strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją ilościowo-wartościową lub objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki. Jednostka może przyjąć zasadę przeprowadzania ich inwentaryzacji odpowiednio raz w ciągu 2 lat lub raz w roku - przy założeniu, że przy dokonywaniu inwentaryzacji zachowano wszelkie procedury, odpowiednio ją udokumentowano i rozliczono ewentualne różnice inwentaryzacyjne. W takiej sytuacji można byłoby uznać, że obowiązek przeprowadzenia okresowej inwentaryzacji tych składników aktywów przypadający na rok 2013 został dochowany.

Wyniki inwentaryzacji - niezależnie od tego czy jest to inwentaryzacja roczna czy doraźna - należy każdorazowo wprowadzić do ksiąg rachunkowych. Urealniają one bowiem rzeczywisty obraz jednostki wynikający z tych ksiąg, czynią go rzetelnym i zgodnym ze stanem faktycznym.


Czy spółka miała obowiązek zawiadomić urząd skarbowy o inwentaryzacji przeprowadzonej na koniec lipca?

Jednostki, które prowadzą księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości i które sporządzają inwentaryzację dobrowolnie w dowolnym momencie w trakcie roku obrotowego, nie mają obowiązku zawiadamiania o tym fakcie urzędu skarbowego.

Taki obowiązek mają jedynie podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, którzy ewidencjonują zdarzenia gospodarcze związane z tą działalnością w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Jak wynika bowiem z § 28 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. nr 152, poz. 1475 ze zm.), podatnicy prowadzący księgę przychodów i rozchodów są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzenia spisu z natury w innym terminie niż na dzień 1 stycznia, 31 grudnia oraz na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej - w terminie co najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia tego spisu.


Czy spółka może ujmować podatkowo rozliczenia (niedobory i nadwyżki) zarówno inwentaryzacji przeprowadzonej w trakcie roku, jak i tej na koniec roku?

Ustawy o podatku dochodowym nie odnoszą się do kwestii ujmowania w kosztach uzyskania przychodów stwierdzonych niedoborów. Jednak z praktyki organów podatkowych oraz sądów wynika, że ujęcie wartości niedoboru w kosztach podatkowych uzależnione jest od tego, jakiego rodzaju jest to niedobór. Kosztem podatkowym mogą być bowiem tylko niedobory uznane za niezawinione, których okoliczności powstania oraz przyczyny zostały wyczerpująco (prawidłowo) udokumentowane. Natomiast niedobory zawinione (będące wynikiem braku staranności bądź nieracjonalnego działania jednostki) nie stanowią kosztów podatkowych.

Oznacza to, że spółka może zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wartości niedoborów towarów i materiałów ujawnionych zarówno podczas inwentaryzacji przeprowadzanych w trakcie roku, jak i na koniec roku, jeżeli są one niezawinione.

Natomiast w sytuacji, gdy w toku przeprowadzonej inwentaryzacji (w trakcie roku lub na koniec roku) pojawią się nadwyżki, należy je wykazywać jako przychód podatkowy, zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 2 updop. Przychód ten wykazuje się za okres, w którym nadwyżki te zostały stwierdzone.

Inwentaryzacja - czytaj także:
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
WIĘCEJ NA TEN TEMAT W ZASOBACH PŁATNYCH
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60