Od kilku lat prowadzę pozarolniczą działalność gospodarczą, przy której zatrudniam pracowników. W ciągu ostatniego roku zatrudnienie zwiększyło się i przekroczyło 20 osób. Czy w związku z tym w 2012 r. będę płatnikiem zasiłków?

Obowiązek wypłaty zasiłków w danym roku kalendarzowym zależy od liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego na dzień 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego. Jak stanowi art. 61 ust. 1 ustawy zasiłkowej, do wypłaty zasiłków zobowiązani są pracodawcy zgłaszający na ten dzień do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób. Przy czym zmiana tej liczby w ciągu roku pozostaje bez wpływu na zobowiązanie pracodawcy (płatnika składek) do wypłaty zasiłków w tym samym roku.

W liczbie ubezpieczonych uwzględnia się wszystkie osoby zgłoszone przez płatnika składek do ubezpieczenia chorobowego (zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie), czyli:

• pracowników, w tym uczniów,
   
• wykonawców pracy nakładczej,
   
• osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osoby z nimi współpracujące,
   
• osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące.

W tej liczbie nie uwzględnia się osób, które przebywają na urlopach wychowawczych lub bezpłatnych oraz duchownych podlegających ubezpieczeniu chorobowemu.

Osoba prowadząca działalność gospodarczą na dzień 30 listopada 2011 r. zatrudniała:

• 21 pracowników, w tym dwóch uczniów, dwie pracownice przebywające na urlopie wychowawczym oraz jeden pracownik przebywający na długotrwałym zwolnieniu lekarskim,
   
• 4 zleceniobiorców, z których jeden był zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Przy prowadzonej działalności współpracuje z nią mąż, który z tego tytułu podlega ubezpieczeniom społecznym, w tym chorobowemu. Osoba prowadząca działalność podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Na dzień 30 listopada 2011 r. do ubezpieczenia chorobowego zgłoszonych było 21 osób (19 pracowników + 1 zleceniobiorca + 1 osoba współpracująca), zatem w 2012 r. osoba prowadząca działalność będzie zobowiązana do wypłaty zasiłków.

Pracodawca nieuprawniony do wypłaty zasiłków w 2011 r., który od 1 stycznia 2012 r. będzie miał taki obowiązek, podejmie wypłatę zasiłków, do których prawo powstanie po 31 grudnia 2011 r. Oznacza to, że nie będzie płatnikiem zasiłków dla tych osób, które stały się niezdolne do pracy w 2011 r. i nabyły prawo do zasiłku chorobowego przed 1 stycznia 2012 r.

Przyjmujemy założenia z poprzedniego przykładu i dodatkowo, że osoba prowadząca działalność gospodarczą w 2011 r. nie jest płatnikiem zasiłków. Zatem po 31 grudnia 2011 r. nadal będzie przekazywała do ZUS zwolnienia lekarskie ubezpieczonych, którzy nabyli prawo do zasiłku w 2011 r. i chorują nieprzerwanie nadal w 2012 r. Ewentualna przerwa w niezdolności do pracy przypadająca po 31 grudnia 2011 r. (bądź zmiana rodzaju zasiłku np. z chorobowego na opiekuńczy) spowoduje, że będzie miała obowiązek ustalenia prawa do zasiłku, obliczenia jego wysokości, a następnie dokonania wypłaty.

Pracodawca, który w 2011 r. jest uprawniony do wypłaty zasiłków i na dzień 30 listopada 2011 r. zgłosił do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, w 2012 r. nie będzie dokonywał wypłaty zasiłków. W związku z tym od 1 stycznia 2012 r. przekaże do ZUS wypłaty wszystkich zasiłków, do których prawo powstało w 2011 r. Jak bowiem wynika z art. 61 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ZUS wypłaca zasiłki m.in. osobom ubezpieczonym zatrudnionym u pracodawców, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, a także osobom prowadzącym pozarolniczą działalność (także gdy są płatnikami zasiłków dla swoich ubezpieczonych) i współpracującym przy prowadzeniu działalności.

Zwracamy uwagę! Jeżeli na dzień 30 listopada 2011 r. pracodawca nie zgłaszał nikogo do ubezpieczenia chorobowego, to liczbę ubezpieczonych ustala według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokona takiego zgłoszenia.

Załóżmy, że osoba prowadząca działalność gospodarczą zawiesiła jej prowadzenie na okres od 1 października do 30 listopada 2011 r. Od 1 grudnia br. nastąpiło wznowienie działalności gospodarczej. W ciągu tego miesiąca osoba ta zgłosiła do ubezpieczenia chorobowego siebie i sześciu pracowników. W związku z tym w 2012 r. nie jest ona uprawniona do wypłaty zasiłków z ubezpieczeń społecznych, nawet gdyby w trakcie tego roku zatrudnienie wzrosło i zgłaszałaby do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 21 osób.