Dodatkowy urlop macierzyński lub na warunkach urlopu macierzyńskiego

Począwszy od 1 stycznia 2012 r. pracownicy będzie przysługiwał dodatkowy urlop macierzyński w wymiarze:

• do 4 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka,
   
• do 6 tygodni - w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka.

W 2011 r. wymiar ten wynosi odpowiednio do 2 lub do 3 tygodni, a docelowo od 1 stycznia 2014 r. wyniesie do 6 lub do 8 tygodni.

Powyższe wynika z art. 182¹ K.p. i art. 12 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 237, poz. 1654), dalej ustawy nowelizującej.

Dodatkowy urlop macierzyński udzielany jest jednorazowo, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, na pisemny wniosek pracownicy, złożony w terminie nie krótszym niż 7 dni przed jego rozpoczęciem. Pracodawca jest związany terminowo złożonym wnioskiem pracownicy w tej sprawie. Przy udzielaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego (także urlopu ojcowskiego, o którym piszemy na następnej stronie) tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym (art. 183¹ § 1 K.p. w związku z art. 182¹ § 6 K.p.).

Ustawa nowelizująca zawiera przepis przejściowy, w myśl którego pracownica korzystająca w dniu 1 stycznia 2012 r. z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze odpowiednio do 2 lub do 3 tygodni, ma prawo do części dodatkowego urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między podwyższonym (do 4 lub do 6 tygodni) a dotychczasowym wymiarem dodatkowego urlopu. Części dodatkowego urlopu udziela się jednorazowo w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego na pisemny wniosek zainteresowanej złożony w terminie nie krótszym niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z tej części urlopu.

Pracownica korzystająca z urlopu macierzyńskiego na dziecko urodzone 1 sierpnia 2011 r. zamierza skorzystać z pełnego wymiaru dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Podstawowy urlop macierzyński zakończy się 18 grudnia br. Zatem 2-tygodniowy urlop dodatkowy będzie trwał do 1 stycznia 2012 r. W tej sytuacji pracownica będzie mogła wnioskować o udzielenie jej dodatkowych 2 tygodni tego urlopu.

Gdyby dodatkowy urlop macierzyński zakończył się 31 grudnia 2011 r., to pracownica nie nabyłaby prawa do dalszej części urlopu.

Przepisy o dodatkowym urlopie macierzyńskim stosuje się odpowiednio do pracownika-ojca wychowującego dziecko gdy:

• pracownica-matka uprzednio wykorzystała po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego i rezygnuje z dalszej opieki nad dzieckiem w ramach urlopu macierzyńskiego na rzecz jego ojca,
   
• w razie wykorzystania urlopu macierzyńskiego (podstawowego) przez pracownicę.

W tym drugim przypadku pracownik-ojciec wychowujący dziecko wskazuje we wniosku termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.

Omówione zasady będą miały odpowiednie zastosowanie do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, który należy wykorzystać do ukończenia przez dziecko przyjęte na wychowanie 7 roku życia, a w przypadku dziecka z odroczonym obowiązkiem szkolnym 10 roku życia. Wymiar tego urlopu od 1 stycznia 2012 r. wyniesie:

• do 4 tygodni w razie przyjęcia jednego dziecka,
   
• do 6 tygodni w razie przyjęcia więcej niż jednego dziecka,
   
• do 2 tygodni w razie przyjęcia dziecka przed osiągnięciem wskazanego wyżej wieku granicznego, jeżeli jego ukończenie nastąpi przed wyczerpaniem uprawnień urlopowych.

W 2011 r. wymiar tego urlopu wynosi odpowiednio: do 2 lub 3 tygodni albo 1 tydzień, a w roku 2014 r. wyniesie do 6, 8 albo 3 tygodni.

Urlop ojcowski

Począwszy od 1 stycznia 2012 r. pracownik-ojciec wychowujący dziecko będzie miał prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni, nie dłużej jednak niż do:

• ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo
   
• upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

Powyższe oznacza, iż uprawniony może skorzystać z urlopu w dowolnym czasie, np. gdy matka dziecka korzysta z urlopu macierzyńskiego (podstawowego lub dodatkowego), pod warunkiem, że dziecko spełnia powyższy warunek dotyczący wieku.

Aktualnie wymiar urlopu ojcowskiego wynosi 1 tydzień.

Pracownik-ojciec wychowujący dziecko korzystający w dniu 1 stycznia 2012 r. z urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia ma prawo do części urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między podwyższonym a dotychczasowym wymiarem urlopu ojcowskiego (art. 15 ust. 1 ustawy nowelizującej).

Części urlopu ojcowskiego udziela się bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu w dotychczasowym wymiarze. Wniosek o urlop ojcowski powinien być złożony w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu, a w sprawie wykorzystania różnicy między wymiarem należnym w bieżącym i przyszłym roku w terminie nie krótszym niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z tej części urlopu.

Pracownik-ojciec wychowujący dziecko urodzone 10 stycznia 2011 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie jednotygodniowego urlopu ojcowskiego w okresie od 27 grudnia 2011 r. do 2 stycznia 2012 r. Pracownik może wystąpić o udzielenie kolejnego tygodnia urlopu ojcowskiego - od 3 do 9 stycznia 2012 r., gdyż dziecko nie ukończy jeszcze 12 miesięcy życia.

Zwracamy uwagę! Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 1 tygodnia, od 2012 r. - 2 tygodni bez względu na liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie.