1) Pracownica zatrudniona na 1/3 etatu, prowadzi jednocześnie działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności podlega ubezpieczeniom społecznym, w tym dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Ponieważ niedługo urodzi dziecko, proszę o wyjaśnienie, z którego tytułu ubezpieczenia otrzyma zasiłek macierzyński?

Pracownica będzie otrzymywała zasiłek macierzyński z dwóch tytułów ubezpieczenia chorobowego.

Zasiłek macierzyński wypłaca się ubezpieczonej, która urodziła dziecko w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu (art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Zasiłek ten wypłaca się pracownicy przez okres urlopu macierzyńskiego (dodatkowego urlopu macierzyńskiego). Natomiast osoba prowadząca działalność gospodarczą, która nie jest uprawniona do urlopu macierzyńskiego, otrzymuje zasiłek macierzyński przez okres odpowiadający wymiarowi tego urlopu. Co istotne, prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje bez względu na to, jak długi jest okres ubezpieczenia chorobowego (tj. przysługuje bez okresu wyczekiwania).

Pracownica jest zatrudniona od 1 października 2011 r. w niepełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem określonym w stałej miesięcznej wysokości 1.100 zł. Jednocześnie prowadzi ona działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Z działalności do 30 września 2011 r. podlegała tylko obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast od 1 października 2011 r. przystąpiła również do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W dniu 3 listopada 2011 r. urodziła dziecko nabywając prawo do zasiłku macierzyńskiego z tytułu ubezpieczenia jako pracownica i jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Dla wypłaty zasiłku macierzyńskiego z tytułu prowadzonej działalności nie ma znaczenia, że nie posiada ona 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Pracownica, o której mowa w pytaniu, podlega ubezpieczeniu chorobowemu z dwóch tytułów, a tym samym jest uprawniona do wypłaty zasiłku macierzyńskiego z każdego z nich. Oczywiście zakładamy, że składki na ubezpieczenia społeczne, w tym na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z tytułu prowadzonej działalności są opłacane w terminie i w prawidłowej wysokości.

2) Czy z tytułu prowadzonej działalności pracownica może zadeklarować inną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz inną na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe?

Nie. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, z zastrzeżeniem, że przy jej ustalaniu nie stosuje się ograniczenia do kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy (art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o sus).

Ponadto kwota stanowiąca podstawę wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe podlega ograniczeniu do kwoty nieprzekraczającej miesięcznie 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Pisaliśmy na ten temat w poprzednim numerze UiPP na str. 61-62.

Pracownica zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 1.050 zł prowadzi równocześnie działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzonej działalności podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Składki na przedmiotowe ubezpieczenia opłaca od najniższych podstaw, tj. odpowiednio 2.015,40 zł (społeczne) i 2.704,31 zł (zdrowotna).

Od 1 listopada 2011 r. osoba ta z działalności przystąpiła także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i od tego dnia zamierza opłacać składkę chorobową od podstawy 4.000 zł. Ponieważ podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, również składki na te ubezpieczenia, jak i na ubezpieczenie wypadkowe za listopad br. ustala od kwoty 4.000 zł. Natomiast składkę zdrowotną nadal opłaca od kwoty 2.704,31 zł.