Od połowy listopada br. zatrudniamy pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy. Jego wynagrodzenie określiliśmy na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jak rozliczyć składki ZUS i obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy od uzyskanego za ten miesiąc wynagrodzenia? Czy należy opłacić za pracownika składki na Fundusz Pracy i FGŚP? Nadmieniamy, że pracownikowi przysługują podwyższone koszty uzyskania przychodów.

Z pytania wynika, że pracownik ma określone wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości, aktualnie w kwocie 1.386 zł. Za listopad 2011 r. pracownikowi przysługuje więc wynagrodzenie ustalone zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy… (Dz. U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.). Na podstawie powołanego przepisu miesięczną stawkę wynagrodzenia (tutaj 1.386 zł) należy podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu (tutaj w listopadzie) i otrzymaną kwotę pomnożyć przez liczbę godzin nieprzepracowanych z powodu podjęcia pracy w trakcie miesiąca. Tak obliczoną kwotę wynagrodzenia odejmuje się od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Pracownik został zatrudniony od 14 listopada 2011 r. za wynagrodzeniem ustalonym w stałej miesięcznej wysokości 1.386 zł. W tym miesiącu wymiar czasu pracy wynosił 160 godzin, z tego pracownik nie przepracował 56 godzin (7 dni x 8 godz.). Za listopad br. pracownik uzyskał wynagrodzenie w kwocie 901,04 zł, co wynika z wyliczenia: 1.386 zł : 160 godz. = 8,66 zł; 8,66 zł x 56 godz. = 484,96 zł; 1.386 zł - 484,96 zł = 901,04 zł.

Kwota ustalonego w powyższy sposób wynagrodzenia za przepracowaną część listopada 2011 r. jako przychód ze stosunku pracy podlega oskładkowaniu. W miesiącu, w którym pracodawca wypłaci (lub postawi do dyspozycji pracownika) kwotę wynagrodzenia rozliczy od niej składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Od uzyskanego przez pracownika wynagrodzenia pracodawca pobierze też zaliczkę na podatek dochodowy. Zgodnie z art. 32 ustawy o pdof, pracodawca oblicza i pobiera z dochodu pracownika zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości odpowiednio 18% (lub 32%). Przy czym za dochód uważa się uzyskane przez pracownika w ciągu miesiąca przychody ze stosunku pracy oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez pracodawcę, po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów oraz składek na ubezpieczenia społeczne potrąconych w danym miesiącu przez pracodawcę ze środków pracownika. Następnie wyliczoną zaliczkę pracodawca zmniejsza o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, która w 2011 r. wynosi 46,33 zł (pod warunkiem, że posiada oświadczenie pracownika - na formularzu PIT-2 - uprawniające go do pomniejszania zaliczki). W dalszej kolejności zmniejsza zaliczkę o pobraną w danym miesiącu składkę zdrowotną, z tym że w wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy wymiaru.

Przyjmujemy założenia z poprzedniego przykładu i dodatkowo, że w dniu 30 listopada 2011 r. pracownik uzyskał wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca. Pracownik złożył pracodawcy PIT-2 oraz oświadczenie o spełnianiu warunku do zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów (139,06 zł). Od tego wynagrodzenia pracodawca rozliczył:

Uwaga*⁾: Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy zdrowotnej, w przypadku gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona przez płatnika jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczonej przez tego płatnika zgodnie z przepisami ustawy o pdof, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki. Zatem obliczona składka zdrowotna w wysokości 69,98 zł, ulega obniżeniu do wysokości zaliczki na podatek dochodowy i wynosi 68,51 zł.

Wyliczona zaliczka na podatek dochodowy (68,51 zł), po odliczeniu składki zdrowotnej w wysokości 7,75% podstawy wymiaru (60,26 zł) wynosi 8 zł (68,51 zł - 60,26 zł = 8,25 zł, po zaokrągleniu 8 zł).

Pracownikowi należy wypłacić wynagrodzenie w wysokości 700,99 zł (901,04 zł - 123,54 zł - 68,51 zł - 8 zł).

Pracodawca z własnych środków opłaca za pracownika część składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz całą składkę na ubezpieczenie wypadkowe. Ponadto opłaca składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej FGŚP). Przy czym składkę na FGŚP opłaca pracodawca objęty przepisami ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Składkę na Fundusz Pracy, pracodawca ustala od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania rocznego ograniczenia) wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę (czyli co najmniej 1.386 zł), a w przypadku pracowników w pierwszym roku pracy co najmniej 80% tego wynagrodzenia (czyli co najmniej 1.108,80 zł). Tak stanowi art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.). Przeliczenie na okres miesiąca polega na ustaleniu w miesiącu, w którym praca nie była wykonywana cały miesiąc (np. w związku z rozpoczęciem pracy w trakcie miesiąca), jaka byłaby podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe gdyby pracownik pracował cały miesiąc. Pracownik, o którym mowa w pytaniu, gdyby pracował przez cały listopad 2011 r., to uzyskałby wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości co najmniej minimalnego. Dlatego też pracodawca od uzyskanego przez pracownika za listopad br. wynagrodzenia powinien opłacić składkę na Fundusz Pracy.

Zwracamy uwagę! Od 1 stycznia 2012 r. pracownikowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy będzie przysługiwało wynagrodzenie nie niższe niż 1.500 zł, a pracownikowi w pierwszym roku pracy - 1.200 zł (80% z 1.500 zł).